---
type: BookChapter
work_id: '801'
book_url: https://nasa.misia.sk/books/1652
book_markdown_url: https://nasa.misia.sk/books/1652.md
language: gu
position: 50
canonical_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/3948
markdown_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/3948.md
markdown_source: converted
updated_at: '2020-04-02T00:33:39Z'
translations:
  gu: https://nasa.misia.sk/book_chapters/3948.md
---

# KỌLILẸWÁ KLISTI TỌN

## WHENU DIDIỌ LỌ TỌN

Ehe godo Oklunọ ko kọ̀n homẹgble etọn jẹgbonu do kẹ̀ntọ nẹlẹ ji, enẹ he É dọ gbọn yẹwhegán Zekalia tọn dali na yín hinhẹn ṣẹ̀:*“To azán n**ẹ**gbè w**ẹ**af**ọ**et**ọ**n l**ẹ**na**ṣ**ite to Osó Olivi**ẹ**li t**ọ**n l**ẹ**ji…”*(ZEKALIA 14:4). Yè sọ detana **wiwá**he ga. E ma yín ewọ kẹdẹ gba ṣigba yé mẹhe tin po É po lẹ na hodo É, *“…pod**ọ**OKLUN**Ọ**Jiwhey**ẹ**whe**ṣ**ie na wá, po om**ẹ**wiwé et**ọ**n l**ẹ**po to e de”*(ZEKALIA 14:5). (To ojlẹ nẹ mẹ Alọwle Hunwhẹ Núdùdú tọn lọ to gigo mẹ na doalọte). **Wiwá** he lọ na jẹnukọnna ahọludu Owhè fọtọ́n lọ tọn.

Jẹnukọnna ahọludu lọ, Oklunọ lọ na zé whẹdajan Etọn dai bo nasọ dọho whẹdida Etọn tọn to ojlẹ nẹ mẹ. *“Hom**ẹ**gble ak**ọ**ta l**ẹ**, hom**ẹ**gble towe s**ọ**wá po ojl**ẹ**o**ṣ**i**ọ**l**ẹ**t**ọ**n po, na yè nido dawh**ẹ**na yé, na hi**ẹ**nis**ọ**do yí nunina hlan devi, y**ẹ**whegán towe l**ẹ**, hlan m**ẹ**wiwé l**ẹ**, pod**ọ**hlan yé he dibusi oyín towe l**ẹ**, p**ẹ**vi po daho po: bo nado hùsúdo yé he to aih**ọ**n hùsúdo l**ẹ**.“*(OSỌHIA 11:18)

Na lilá owẹndagbe lọ tọn gbọnvo to owhèta agùn lẹ tọn mẹ sọmọ, azọ́n dódó tọn sọawúhia bo nasọ yín yínyọnẹn hlan omẹ lẹpo dọ enẹ he tin to nugbo mẹ nọte to Jiwheyẹwhe nukọn. Whẹdida he ma yín hlan whẹgbledo gba adavo azọ́n dódó tọn gbọn Oklunọ dali.

Whenẹnu wẹ Owé Wiwé helẹ na mọ ṣiṣẹ yetọn yí: “*Na mí om**ẹ**popo w**ẹ**na yín m**ẹ**s**ọ**awúhia to wh**ẹ**dajan Klisti t**ọ**n nuk**ọ**n; na om**ẹ**dopodopo nido m**ọ**onù he yè wa to agbasa et**ọ**n m**ẹ**l**ẹ**yí, k**ẹ**d**ẹ**di ehe ew**ọ**ko wà eyín e yín dagbe kavi gbigble”*(2KỌLINTINU 5:10). *“**Ṣ**igba et**ẹ**wutu w**ẹ**hi**ẹ**to owh**ẹ**m**ẹ**m**ẹ**sunnu towe t**ọ**n da? Kavi et**ẹ**wutu hi**ẹ**to m**ẹ**m**ẹ**sunnu towe vl**ẹ**? Na mí om**ẹ**po w**ẹ**na n**ọ**te to owh**ẹ**da-zinpo Jiwhey**ẹ**whe t**ọ**n nuk**ọ**n. Na yè wlán**ẹ**n d**ọ**, Oklun**ọ**d**ọ**m**ọ**, dile y**ẹ**n tin, kligonu l**ẹ**po na j**ẹ**do hlan mi, pod**ọ**od**ẹ́**l**ẹ**po w**ẹ**na yigbe hla Jiwhey**ẹ**whe. En**ẹ**wutu dopo dopo mít**ọ**n w**ẹ**na d**ọ**hó ede t**ọ**n hlan Jiwhey**ẹ**whe”* (LOMUNU 14:10-12).

Whẹpo bẹplidopọ awhánpa dódónọ lẹ tọn nado dawhẹ bo nasọ duahọlu po Ahọlu lọ po yewlọsu na nọte whẹdida he nukọn nado yí jẹgbakun yetọn. Jẹgbakun lẹ na yín nina hlan awhàngbatọ lẹ, Owé Wiwé dọho dogbọn ayajijẹ jẹgbakun nẹlẹ tọn dali (1TẸSALONIKA 2:19); Jẹgbakun dódó tọn (2TIMỌTI 4:8); Jẹgbakun gigo tọn (1PITA 5:4); po Jẹgbakun ogbẹ̀ tọn po (JAKỌBU 1:12; OSỌHIA 2:10).

To DANIẸLI 7:26 mẹ, mí hia dọ*, “**Ṣ**igba wh**ẹ**dida na sinai…”*Ehe kọndopọ po OSỌHIA 20:4 po*, “Y**ẹ**n s**ọ**m**ọ**ofin l**ẹ**, yé sinai to yé ji, yè s**ọ**na owh**ẹ**dida hlan yé…”*Awhàngbatọ wẹ yè na jlọjẹ nado tindo opagbe daho lọ to popo lẹpo ji, *“Ew**ọ**he gbawhan w**ẹ**Y**ẹ**n na na nado sinai h**ẹ**mi to ofin**ṣ**ie ji, dile Y**ẹ**n ga gbawhan bo s**ọ**sinai h**ẹ**ot**ọ* *ṣ**ie to ofin et**ọ**n ji do…”*(OSỌHIA 3:21). To Owhè fọtọ́n whenu, yé ma na duahọlu hẹ Klisti mọ dugan do akọta lẹ ji kẹdẹ gba (OSỌHIA 2:26-27), ṣigba yé nasọ do mima to whẹdida mẹ dile Paul wlán do dọ*: “Mì ma y**ọ**n**ẹ**n d**ọ**m**ẹ**wiwé l**ẹ**w**ẹ**na dawh**ẹ**na aih**ọ**n? … Mì ma y**ọ**n**ẹ**n d**ọ**míwl**ẹ**w**ẹ**na dawh**ẹ**na ang**ẹ**li l**ẹ**?*(1KỌLINTINU 6:2 po 3)

To owé Juda tọn mẹ, mí hia dogbọn dọdai Enọku tọn dali mẹhe dọhó do **wiwá**devo Oklunọ tọn go, *“Oklun**ọ**ja po s**ọ**ha daho gédégédé m**ẹ**wiwé l**ẹ**t**ọ**n po nado h**ẹ**n wh**ẹ**dida**ṣẹ**to om**ẹ**po ji, pod**ọ**nado gblewh**ẹ**do yé he yín m**ẹ**ylankan l**ẹ**po…”* (Juda 14 po 15 po).

To MATIU 25:31-32 mẹ, mí sọ mọ dogbọn **wiwá**he lọ dali, *“**Ṣ**igba whenuena Ovi gb**ẹ**t**ọ**t**ọ**n na****wá****to gigo et**ọ**n m**ẹ**, po ang**ẹ**li l**ẹ**po e po, when**ẹ**nu w**ẹ**é na sinai to ofin gigo et**ọ**n t**ọ**n ji. Nuk**ọ**n et**ọ**n w**ẹ**yè na b**ẹ́**ak**ọ**ta l**ẹ**po plido: é nas**ọ**klán yé dovo s**ọ**n y**é**n**ọ**zo go, dile l**ẹ**ngb**ọ**h**ọ**t**ọ**n**ọ**klán l**ẹ**ngb**ọ**et**ọ**n l**ẹ**s**ọ**n gb**ọ**gb**ọẹ**l**ẹ**go do”.*

To Owé ISAIA 2:2-5 tọn mẹ, owhẹdida he tin na akọta lẹ yín didọ ga, *“E nas**ọ**dawh**ẹ**to ak**ọ**ta l**ẹ* *ṣẹ**n**ṣẹ**n, E nas**ọ**w**ọ**h**ẹ**om**ẹ**susu, yè nas**ọ**yí ohí yet**ọ**n do tùn agbog**ọ**d**ọẹ**: ak**ọ**ta ma to na zé ohí do ak**ọ**ta ji ba, m**ọ**yè ma to na pl**ọ́**n awhàn funfun ba”*. Mí sọgan mọ ohógbè mọtọn hunkọ tọn dopolọ to MIKA 4:1-5 mẹ.

Kẹdẹdi lé yé to ohódọ do omẹ Islaẹli tọn lẹ go do, yè wlán dọ, *“To en**ẹ**godo ew**ọ**he yé podai to Zi**ọ**ni, pod**ọ**ew**ọ**he po to Jelusal**ẹ**m m**ẹ**l**ẹ**po w**ẹ**yè na yl**ọ**d**ọ**wiwé, yè d**ọ**oyin m**ẹ**depope he yè wlán do g**ọ**yé he to ogb**ẹ̀**to Jelusal**ẹ**m m**ẹ**t**ọ**n”*(ISAIA 4:3). To ojlẹ nẹ mẹ, whenẹnu yé mẹhe họngan sọn yàsáhẹmẹ po nukunbibia daho po mẹ, na sọawuhia to whẹdida nukọn, to ojlẹ nẹ dopo lọ mẹ alè de na tin na yé mẹhe jo ogbẹ̀ yetọn na awufiẹsa po okunnuhó Jesu Klisti tọn po wutu, *“… y**ẹ**n s**ọ**m**ọ**alind**ọ**n yé he yè gbotana na okunnuhó Jesu t**ọ**n, po Ohó Jiwhey**ẹ**whe t**ọ**n po wutu, pod**ọ**yé he ma ko litai na okanlin l**ọ**, pod**ọ**na bo**ṣ**i**ọ**et**ọ**n, kavi yé he ma ko yí ohia et**ọ**n do nuk**ọ**n yet**ọ**n, kavi to al**ọ**yet**ọ**n m**ẹ**; yé tin to ogb**ẹ̀**, bo s**ọ**to ah**ọ**ludu h**ẹ**Klisti h**ọ**owhè f**ọ**t**ọ́**n”*(OSỌHIA 20:4). Yé mẹhe yè hù to nukunbibia mẹ bọ yé ma do mimá do Alọwle Hunwhẹ Lẹngbọvu lọ tọn kọ̀n lẹ na wá tin to Owhè fọtọ́n ahọludu tọn mẹ ga. Yé na gọ wá nọ ogbẹ̀ jẹnukọnna ahọludu Klisti tọn to aigba he ji, enẹwutu yé tindo tẹnmẹ to fọnsọnkú tintan mẹ. To kọ̀ndopọ mẹ, mí na hia Owéfọ awe he Paul dọ ohó etọn to 2TIMỌTI 4:1 mẹ dọ, *“En**ẹ**wutu y**ẹ**n degbena we to Jiwhey**ẹ**whe nuk**ọ**n, pod**ọ**to Jesu Klisti Oklun**ọ**nuk**ọ**n, m**ẹ**he na dawh**ẹ**na om**ẹ**he to ogb**ẹ̀**po o**ṣ**i**ọ**l**ẹ**po****to awus******ọ******hia et******ọ******n po ah******ọ******ludu et******ọ******n po whenu. “***Niṣẹ!

*“**Ṣ**igba o**ṣ**i**ọ**he po l**ẹ**matin to ogb**ẹ̀**ba kaka owhè f**ọ**t**ọ́**n l**ọ**nado pé. Ehe w**ẹ**f**ọ**ns**ọ**nkú tintan. Donan**ọ**, m**ẹ**wiwé w**ẹ**ew**ọ**he tindo t**ẹ**nm**ẹ**to f**ọ**ns**ọ**nkú tintan l**ọ**m**ẹ**: m**ẹ**m**ọ**t**ọ**n hunk**ọ**ji w**ẹ**okú awet**ọ**ma tindo huhl**ọ**n de te,**ṣ**igba yé na yín y**ẹ**when**ọ**Jiwhey**ẹ**whe t**ọ**n l**ẹ**po Klisti t**ọ**n po bo nas**ọ**duah**ọ**lu h**ẹ* *ẹ**h**ọ̀**Owhè f**ọ**t**ọ́**n”* (OSỌHIA 20:5-6).

To whenẹnu, enẹ he Oklunọ lọsu whlé gbọn Ewlọsu tọn dali na yín hinhẹn ṣẹ: *“Y**ẹ**n ko yí dé do whlé, ohó l**ọ**ko t**ọ**n s**ọ**n onù**ṣ**ie dódó t**ọ**n m**ẹ**; é ma na l**ẹ**, d**ọ**kligonu l**ẹ**po na d**ẹ**hlan mi, od**ẹ́**l**ẹ**po na whlé. Nugbo, yé na d**ọ**m**ọ**, to OKLUN**Ọ**m**ẹ**w**ẹ**y**ẹ**n do dódó po huhl**ọ**n po te: é de w**ẹ**gb**ẹ**t**ọ**l**ẹ**po na wá; winyan nas**ọ**hù m**ẹ**he to hom**ẹ**gble do é go l**ẹ**”* (ISAIA 45:23-24).

*“Gb**ọ**ang**ẹ**li Jiwhey**ẹ**whe t**ọ**n l**ẹ**po ni litai na**ẹ**n”* (HEBLU 1:6).

*“D**ọ**to oyin Jesu t**ọ**n m**ẹ**kligonu l**ẹ**po nido n**ọ**j**ẹ**klo, yé he tin to ol**ọ**n m**ẹ**l**ẹ**t**ọ**n, yé he tin to aigba l**ẹ**t**ọ**n, po yé he tin to aigba sab**ọ**l**ẹ**t**ọ**n po. Pod**ọ**na od**ẹ**l**ẹ**po ni n**ọ**yigbe d**ọ**Jesu Klisti w**ẹ**Oklun**ọ**, hlan gigo Jiwhey**ẹ**whe Ot**ọ**t**ọ**n”* (FILIPINU 2:10-11).

To whenẹnu yé mẹhe yise to Klisti mẹ lẹpo na to ayajẹ, *“whenuena ew**ọ**na****wá****nado yín om**ẹ**he yè na pa gigona to om**ẹ**wiwé et**ọ**n l**ẹ**m**ẹ**, bo nas**ọ**yín om**ẹ**he jawu to pipa m**ẹ**to oyisen**ọ**l**ẹ**po**ṣẹ**n**ṣẹ**n”*(2TẸSALONIKA 1:10).

Po ayiha pẹdido tọn po, mẹfligọ̀ he na tin to finẹ whenẹnu lẹ na yín mahẹtọ to pipa mẹ hẹ mẹho kònukun-ẹnẹ lẹ, nudida gbẹte ẹnẹ lẹ po angẹli lẹ po, po yé he tin to ofin lọ nukọn lẹ po. To pọmẹ, yé na dawhá ogbè lélé bo to ohàn whanpẹnọ de ji dọ, *“Hi**ẹ**w**ẹ**j**ẹ**! hi**ẹ**L**ẹ**ngb**ọ**vu l**ọ**he yè ko hù, nado yí huhl**ọ**n, ad**ọ**kùn, nuy**ọ**n**ẹ**n, hl**ọ**nhl**ọ**n, y**ẹ**yi, gigo po dona po. Nudida dopodopo he tin to ol**ọ**n m**ẹ**, to aigbaji, pod**ọ**to aigba gl**ọ**, pod**ọ**ehe hunk**ọ**he tin to ohù m**ẹ**, po onù he tin to yè m**ẹ**l**ẹ**po po w**ẹ**y**ẹ**n sé to did**ọ**m**ọ**, dona po y**ẹ**yi po, gigo po huhl**ọ**n po, ni tin hlan ew**ọ**he**ṣ**ianai to ofin ji, pod**ọ**hlan L**ẹ**ngb**ọ**vu l**ọ**kakadoi”* (OSỌHIA 5:12-13).

*“Wiwé, Wiwé, Wiwé, Oklun**ọ**Jiwhey**ẹ**whe Ganhunupo; he ko tin, bo s**ọ**tin, bo s**ọ**ja.“*(OSỌHIA 4:8)

Omẹ depope he hia hézéhézé na mọ dọ to Owéfọ he mẹ, yè ma dọhó Oklunọ tọn taidi Ovi Gbẹtọ tọn gba, ṣigba di Jiwheyẹwhe Gánhúnupo. Yẹwhegán Isaia sọ do ohó helẹ hia dọmọ, *“Yé nas**ọ**d**ọ* *ẹ**to azán l**ọ**gbè, d**ọ**m**ọ**, p**ọ**n**Ẹ**n, ehe w**ẹ**Jiwhey**ẹ**whe mít**ọ**n; míwl**ẹ**ko n**ọ**te p**ọ**n**ẹ**n, é nas**ọ**whl**ẹ**n mí: OKLUN**Ọ**w**ẹ**ehe: míwl**ẹ**ko n**ọ**tep**ọ́**n**ẹ**n, mí ńa to ayaj**ẹ**, hom**ẹ**mít**ọ**n nas**ọ**to humhun to whl**ẹ**ngan et**ọ**n m**ẹ**”* (ISAIA 25:9).


## Chapter navigation

- [Previous chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/3947.md)
- [Book contents](https://nasa.misia.sk/books/1652.md)
- [Next chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/3949.md)

## Available translations

- [Gungbe](https://nasa.misia.sk/book_chapters/3948.md)

## Source

- [Canonical HTML page](https://nasa.misia.sk/book_chapters/3948)
- [Markdown representation](https://nasa.misia.sk/book_chapters/3948.md)
