---
type: BookChapter
work_id: '890'
book_url: https://nasa.misia.sk/books/1764
book_markdown_url: https://nasa.misia.sk/books/1764.md
language: gu
position: 4
canonical_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/5114
markdown_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/5114.md
markdown_source: converted
updated_at: '2020-09-10T21:03:26Z'
translations:
  de: https://nasa.misia.sk/book_chapters/1466.md
  sk: https://nasa.misia.sk/book_chapters/1196.md
---

# JIWHEYẸWHE PO TITÒ ETỌN PO HLAN GBẸTỌ LẸPO

## OYÍN DỌ̀NDOPỌ ṢINAWE LẸ

To alọ dopo lọ mẹ kẹdẹdilé *Elohim*yín zínzán to osi kọndopọ tọn de mẹ, mọdopo lọ wẹ hlan oyín *Yahweh*tọn ga. Onú lẹpo he mí to dindin yín mimọ gbọn oyín nẹ dali. *Yahweh-jireh*tunmẹ etọn wẹ yín “OKLUNỌ he pénugo nado basi” (GENẸSISI 22:7-14); *Yahweh-rapha*he yín “OKLUNỌ azọ̀nhẹngbọnamẹtọ” (EKSỌDUSI 16:26); *Yahweh-nissi*he yín “OKLUNỌ, aliglọ́nna mẹylankantọ”  (EKSỌDUSI 17:8-15); *Yahweh-shalom*he yín “OKLUNỌ, he nọ sẹ́ jijọho do” (WHẸDATỌ 6:24); *Yahweh-tsidkenu*he yín “OKLUNỌ, dódó mítọn tọn” (JELEMIA 23:6); *Yahweh-shammah*“OKLUNỌ tin to ofi” (EZEKIẸLI 48:35); *Yahweh-sabaoth*he yín “OKLUNỌ awhànpá lẹ tọn” (1 SAMUẸLI 1:3). Oyín enẹlẹ pó to azọ́n Etọn lẹpo dohia. Ewọ wẹ onú lẹpo.

Jù lẹ nọ zán oyín *Adonai*po *Elohim*tọn po to odẹ̀hihò yetọn lẹ mẹ. E sọgan yín dọ, na yé ma jlo na ylọ oyín lọ tọn wutu wẹ, dilé yè wlán ẹn do to Owé AMỌSI 6:10 tọn lẹ mẹ dọ, *“…Nọ abọẹ towe; na míwlẹ ma na sọgan dọhó ylọ oyín OKLUNỌ tọn tọn gba.”*Ohógo *Adonai*nọte na “OKLUNỌ podọ Mẹplọ́ntọ”. Whlasusu wẹ ohógo he nọ yín zínzán na Klisti, lé eyín mimọ do to Owé JOHANU 13:13 tọn mẹ; podọ Owé LUKU 6:46 tọn mẹ, po Owé devodevo lẹ po. Kanṣiṣa de ma tin po ohógo *Adonai*po, dilé ohógo *Elohim*, po *Yahweh*po tọn te gba. To Owé EKSỌDUSI 4:10 tọn mẹ, mí hia dọ, dọmọ: *“Mọse sọ dọhlan OKLUNỌ (he tadena etọn yín Yahweh), dọmọ,**Ã OKLUNỌ (he tadena etọn yín Adonai), yẹn ma did**ẹ́… na yẹn yín awúwhletọ hódidọ tọn, po awúwhletọ odẹ́ tọn po.”*Mọse mọnukunnujẹ e go dọ, JIWHEYẸWHE ylọ ẹ na azọ́n dèdovo de. Enẹwutu wẹ é do ylọ OKLUNỌ gbọn oyín *Adonai*tọn dali. Yè dohia kanṣiṣa he tin to OKLUNỌ po Mẹplọ́ntọ po ṣẹnṣẹn, podọ ewọ mẹhe dóna sètonuna gbèdidè Etọn di devizọ́nwàtọ de.

E ma yín *Yahweh*wẹ do Ede hia di *Elohim*gba; *Elohim*wẹ do Ede hia di *Yahweh*. To madopòdo mẹ, *Elohim*ṣokẹdẹ wẹ tin. Enẹgodo É sọawúhia di *Yahweh*. Domọ, É dọhó bo sọ wàzọ́n to owhèta Alẹ̀nù Hóhó tọn lẹ mẹ. JIWHEYẸWHE Gánhunupo wá míde di OKLUNỌ - oyín awe, awúsọhia awe, ṣigba dopo podọ omẹ dopolọ to whelẹponu. Ehe yín onú titegbe de he do tunmẹ na awúsọhia Etọn titi to Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ. Ovi lọ ma do Ede hia di Otọ́ gba, ṣigba Otọ́ wẹ do Ede hia di Ovi. Enẹ wẹ núdohiamẹ JIWHEYẸWHE tọn.

Yẹwhegán de kavi apọsteli de ma yise dọ omẹ susu wẹ JIWHEYẸWHE gba. Adavo, núhe ji yè dọhó do wẹ yín dọ JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin. Gbọn Mọse dali, OKLUNỌ dèkunnu dogbọn Ede tọn dali dọ, dọmọ: *“Islaẹli È, sè, OKLUNỌ lọ J**IWHEYẸWHE**mítọn OKLUNỌ dopo wẹ: hiẹ bo na yí ayiha towe lẹpo, po alindọn towe lẹpo po, po hlọnhlọn towe lẹpo po, do yínwanna OKLUNỌ lọ J**IWHEYẸWHE**towe.”*(DEUTELONOMI 6:4-5). Enẹ dóna yín nugbo madopòdo de, na Madopòdo Lọsu wẹ dọ ẹ. To Owé DEUTELONOMI 4:35-39 tọn mẹ, mí hia dọ, *“Yè do e hia hlan we, na hiẹ nido y**ọ́nẹn dọ OKUNỌ lọ Ewọ wẹ**J**IWHEYẸWHE**; devo de matin dogọ́ ẹ gba. É hẹn we nado sè ogbè Etọn sọn olọn mẹ, na É nido pl**ọ́n we: É sọ hẹn we nado mọ miyọ́n daho Etọn to aigba ji; hiẹ sọ sè ohó Etọn lẹ sọn gblagbla miyọ́n lọ tọn mẹ jẹgbonu… Enẹwutu a ni yọ́nẹn to egbè he, bo sọ yí i do ayiha towe mẹ, dọ OKLUNỌ lọ Ewọ wẹ J**IWHEYẸWHE**to olọn mẹ aga podọ to aigba ji todò:****devo de matin finẹ gba****.”*

JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin, ṣigba É sọgan sọawúhia to aigba ji, bo nasọ tin to olọn mẹ to tẹndodopolọ mẹ. Ogbè Etọn sọgan yín sisè sọn olọn mẹ, whenuena É to aigba ji, na pọ́ndego de, to Osó Sinai tọn ji, mọwẹ, mí hia do to Owé NEHEMIA 9:13 tọn mẹ, dọ, *“Hiẹ jẹte wá Osó Sinai ji ga, bo sọ dọhó po yé po sọn olọn mẹ, bo sọ ná wh**ẹ̀dida jijlọ lẹ yé po osẹ́n nugbo lẹpo, osẹ́ndoai dagbe lẹ po gbèdidè lẹ po.”*Ehe yín na nújijọ̀ daho de whenuena yè ná osẹ́n ovi Islaẹli tọn lẹ. OKLUNỌ jẹte wá Osó lọ ji to ninọ̀mẹ miyọ́n huhlọnnọ de tọn mẹ, bo dọhó hlan yé sọn olọn mẹ po ogbè huhlọnnọ de po whenuena É tin to aigba ji. Yé mẹhe tin to finẹ lẹ yín kunnudètọ nújijọ̀ he yè mọ bo sọ sè lọ tọn, bo sọ yín awújinọ to ojlẹ lọ mẹ. *“Gbẹtọ lẹpo sọ mọ sówhányínyẹn lẹ lọ, po abididè lẹ lọ po, po ogbè op**ẹ̀**n lọ tọn po, po osó lọ po to azọti: podọ whenuena gbẹtọ lẹ lọ mọ Ẹn, yé sisọ bo sọ ṣite aganu to olá. Yé sọ dọhlan Mọse dọmọ, hiẹ ni dọhó hẹ mí, míwlẹ bo nasọ sè; ṣigba a dike**J**IWHEYẸWHE**dọhó hẹ mí blo, mí nik**ã kú.”*(EKSỌDUSI 20:18-19).


## Chapter navigation

- [Previous chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/5113.md)
- [Book contents](https://nasa.misia.sk/books/1764.md)
- [Next chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/5115.md)

## Available translations

- [Deutsch](https://nasa.misia.sk/book_chapters/1466.md)
- [Slovensky](https://nasa.misia.sk/book_chapters/1196.md)

## Source

- [Canonical HTML page](https://nasa.misia.sk/book_chapters/5114)
- [Markdown representation](https://nasa.misia.sk/book_chapters/5114.md)