---
type: BookChapter
work_id: '890'
book_url: https://nasa.misia.sk/books/1764
book_markdown_url: https://nasa.misia.sk/books/1764.md
language: gu
position: 204
canonical_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/6347
markdown_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/6347.md
markdown_source: converted
translations: {}
---

# JIWHEYẸWHE PO TITÒ ETỌN PO HLAN GBẸTỌ LẸPO

## JIWHEYẸWHE YÍNYÍN

Agùn Jù lẹ tọn, po agùn Yisenọ lẹ tọn po, po sinsẹ̀ntọ Mohammed tọn lẹpo po, to didohia dọ “JIWHEYẸWHE dopo wẹ tin”, enẹ wẹ nado dọ, dọ, yé yise to JIWHEYẸWHE dopo mẹ. Ṣigba yé wá tindo domọnanú vòvo dogbọn JIWHEYẸWHE dali. Núplọ́nmẹ yetọn lẹ po tódido yetọn lẹ po jẹagọ do yénọzo lẹ patapata.

Eyín jọtẹn lọ yín dopolọ, nawẹ mẹde sọgan dọ nukọnyìyì vogbingbọn nẹlẹ tọn do? Bé Jiwheyẹwhe ma ko do Ede hia dolé e jẹ do? Bé Jù lẹ, kẹdẹdi mẹdidè he hẹn kunnuhó Etọn lẹ, ma ko yọ́n awúsọhiamẹ Etọn Lọsu? Bé Yisenọ lẹ ma ko ná tunmẹ jẹagọ dopolọ? Podọ bé Malénu lẹ ma ko gbẹ́ Ẹ dai, bo tin to wuwlu mẹ na osẹ́n hóhó lọ tọn wutu? JIWHEYẸWHE ko ná kunnudidè pipé Ewlọsu tọn, ṣigba mí dóna mọdona vogbingbọn he tin to kunnudidè Ohó Etọn tọn mẹ, he yè ná to wanyìn pipé de mẹ gbọn yẹwhegán Etọn lẹ mẹ, podọ onú he owékantọ lẹ po núyọ́nẹntọ lẹ po wà do Ohó lọ. Ohó he JIWHEYẸWHE dọ wẹ núhọakuẹ na mẹhe yise nugbonugbo lẹ. Núhe gbẹtọ lẹ dọ dogbọn Ewọ tọn dali podọ gbọn Ohó Etọn dali ma yín núhe họakuẹ de gba, ṣigba enẹ lọ wẹ onú he hẹn piplimẹ lẹ po sinsẹ̀n vòvo lẹ po wá ayi mẹ. Oklunọ jlo nado do Ede hia kẹdẹdile É te, e ma yín dolé míwlẹ jlo do gba.

Gbọn yẹwhegán Isaia dali, É dọ, dọmọ, *“Mìwlẹ wẹ kunnudetọ ṣie, wẹ OKLUNỌ dọ, devi ṣie he yẹn ko dè: na mì nido yọ́ nẹn, bo sọ yí mi sè, na mì nido tunwun dọ yẹn wẹ, yè ma yọ́ n JIWHEYẸWHE de jẹnukọnna mi, mọ ode ma na tin to godo ṣie. Yẹn, yèdọ yẹn wẹ OKLUNỌ; podọ dogọ́ yẹn, Whlẹngantọ de ma tin”*(ISAIA 43:10-11). Okunnudètọ nugbo dóna mọ bo sọ sè núde, kunnudetọ lọ dóna tin to otẹn nújijọ̀ lọ tọn mẹ whẹpo é nido dèkunnu nújijọ̀ lọ tọn. Ohó Oklunọ tọn nọ wá yẹwhegán lẹ de. JIWHEYẸWHE nọ zán yé nado dèkunnu onú he yé ko mọ lẹ tọn, podọ ehe yé sè bo sọ tindo dọpọ́n etọn. Gbẹtọ Islaẹli tọn lẹpo, yín yiylọ dọ “devizọ́nwàtọ lẹ” podọ “kunnudètọ lẹ”. Gbọn Ablaham, Isaki, po Jakọbu po mẹ, yé yín mẹdidè nado hẹn okunnudidè daho wiwé JIWHEYẸWHE Lọsu tọn tọn. Azọ́n agùn lọ lọsu tọn wẹ nado dèkunnu awúsọhiamẹ JIWHEYẸWHE Lọsu tọn tọn, ehe yín ṣiṣẹ̀ núdabla daho he yé yọ́nẹn tọn.

Dogbọn Johanu Baptizi tọn dali, mí hia dọ, *“Dawe de wá bọ yè dohlan sọn JIWHEYẸWHE de, oyín mẹhe tọn nọ yín Johanu. Ewọ lọ wẹ wá di kunnudètọ, nado dèkunnu na hinhọ́n lọ, na gbẹtọ lẹpo nido yise gbọn ewọ dali. Ewọ ma wẹ hinhọ́n lọ gba, ṣigba é wá nado dèkunnu na hinhọ́n lọ”*(JOHANU 1:6-8). Okunnudidè he húgan kunnudidè lẹpo wẹ Oklunọ Lọsu, Mẹhe dọ, dọmọ: *“Ewọ mẹhe sọn aga húgan yé omẹ pó: mẹhe sọn aigba, aigba tọn wẹ, é sọ nọ dọhó aigba tọn, mẹhe sọn olọn wá húgan yé omẹ pó. Onú he ewọ mọ bo sọ sè, enẹ wẹ é to kunnudè na, mẹde masọ yí okunnu etọn. Mẹhe yí okuunu etọn to kunnudè dọ nugbo wẹ JIWHEYẸWHE”*(JOHANU 3:31-33). Paul wlánwé dọ, *“…Mì gbọ yé ni yí JIWHEYẸWHE do dó nugbonọ, ṣigba gbẹtọ lẹpo lalonọ de”*(LOMUNU 3:4). Ohó dopolọ yín mimọ to Owé ISAIA 43 tọn mẹ to nukun podọ to otó kunnudètọ azán nẹlẹ tọn mẹ, “apọsteli lẹ” he tindo dọpọ́n lẹpo dogbọn onú he jọ̀ do Mẹssia lọ go lẹpo tọn dali. *“…Mìwlẹ nasọ yín kunnudètọ na mi to Jelusalẹm mẹ, to Judé lẹpo mẹ, po Samalia po, podọ jẹ opòdo aigba tọn”*(OWALỌ 1:8).

Apọsteli lẹ lọsu tindo kunnudidè gbọnvo do ehe lọ go. Johanu wlán ẹn dọ, *“Enẹ he ko tin sọn whẹ́ whẹ́ whenu, ehe mí ko sè, ehe mí ko yí nukun mítọn do mọ, ehe mí to pinpọ́ n, bọ alọ mítọn hẹn é go, gbọn Ohó ogbẹ̀ tọn lọ tọn dali. (Na ogbẹ̀ ko sọawúhia, míwlẹ sọ mọ ẹn, bo dèkunnuna, mí sọ lá ogbẹ̀ madopòdo lọ hlan mì, ehe ko tin to Otọ́ de, bo ko sọawúhia hlan mí.) Enẹ he míwlẹ ko mọ bo sọ sè, wẹ mí to lilá hlan mì…”*(1 JOHANU 1:3). Pita lọsu dọ kunnudidè Etọn dọ, dọmọ: *“Na míwlẹ ma to otàn vọnu he yè yí núyọ́nẹn flinflin do dóai hodo gba, whenuena mí to huhlọn po gigọ̀ wá Jesu Klisti Oklunọ mítọn tọn po hẹn zùn yinyọ́ nẹn hlan mì, ṣigba míwlẹ yí nukun mítọn titi do mọ gigo daho etọn”*(2 PITA 1:16).

Okànṣiṣa he tin to Alẹnù Hóhó po Yọ́yọ́ po mẹ, podọ pipé he tin to yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po ṣẹnṣẹn dóna yín homẹhunhun talala de na omẹlẹ pó. JIWHEYẸWHE dopolọ wẹ nọ dọhó bo sọ nọ wàzọ́n kakadoi. Johanu wlán dọ, *“…Mẹhe dèkunnuna Ohó JIWHEYẸWHE tọn, na okunnu Jesu Klisti tọn, podọ na onú he é mọ lẹpo.”*(OSỌHIA 1:2). Gbèdé yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po ma nọ zán ohógo helẹ: “Yẹn lẹn dọ”, “e sọgan yín dọ”, “yín e sọgan vi bibasi”, kavi “e sọgan yín mọ”. Kándeji nugbo de tin to ohógbè yetọn lẹ po kunnudidè yetọn lẹ po mẹ, na yé sè, bo mọ, bo sọ dó dọpọ́n onú nẹlẹ tọn wutu.

To anádemẹhó he mẹ, mí ma dóna sisẹ́ míde lẹ do linlẹn núyọ́nẹntọ lẹ tọn mẹ gba, kavi do onú he yé wlán lẹ mẹ, kavi ehe yè ná túnmẹ yetọn lẹ mẹ gba. Nado wà núhe sọgbe, mí dóna gánjẹ Owé Wiwé lẹ go, he yín dòdónu dopolọ podọ nújlẹpò lọ. Mẹdepope ma sọgan mọdona núdabla sisosiso Biblu mẹ tọn lẹ; nugbo wẹ. Na núhe yè wlán to Owé 1 KỌLINTINU 2:14 tọn mẹ na sọawúhia to vivọnu, *“Ṣigba gbẹtọ jọwamọ ma yí onú Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn tọn lẹ gba; na onulu wẹ yé yín hlan ẹn: mọ é ma sọgan yọ́ n yé, na gbigbọ wẹ yè do nọ whlé yé pọ́ n wutu.”*

Paul lọsu wlán dogbọn núhe nukun ma ko mọ, po ehe otó ma ko sè lẹ po, po onú mọhunkọ tọn lẹ po tọn dali, ṣigba bo hẹn yé wá yinyọ́nẹn mẹ, *“Na JIWHEYẸWHE ko dè yé hia hlan míwlẹ gbọn Gbigbọ etọn mẹ: na Gbigbọ wẹ to dòdinna onú lẹpo, mọwẹ, onú sisosiso JIWHEYẸWHE tọn lẹ.”*(1 KỌLINTINU 2:10). Gbọn Ohó JIWHEYẸWHE tọn dali, mí mọdona núdabla whiwhlá lẹ he yín didohia gbọn oyọ́nẹn Gánhunupo tọn dali (1 KỌLINTINU 2:7).

Yisenọ nugbo lẹ yín pinplán biọ Nugbo Ohó lọ tọn lẹpo mẹ kẹdẹdi ehe yè wlán to Owé JOHANU 16:13 tọn mẹ, dọ, *“…Whenuena ewọ, Gbigbọ nugbo tọn wá, ewọ na plán mì biọ nugbo lẹpo mẹ.”*Ehe yè dọ to Owé LOMUNU 8:14 tọn mẹ, nọte to nugbo mẹ, dọmọ: *“Na omẹ sọha he yè hlẹali gbọn Gbigbọ JIWHEYẸWHE tọn dali, yé wẹ ovi JIWHEYẸWHE tọn.”*Gbigbọ gbẹtọ tọn ma dó jlọjẹ nado biọ ninọ̀mẹ gbigbọnọ nẹ lọ mẹ gba.

JIWHEYẸWHE yín JIWHEYẸWHE sọn madopòdo mẹ. É sọ yín onú gbigbọnọ (JOHANU 4:24). É whlá Ede to ahọluyínyín Ede tọn titi mẹ kaka jẹ whenuena É sọawúhia. To Owé 1 TIMỌTI 6:16 tọn mẹ, mí hia dogbọn Etọn dali, dọmọ: *“…mẹhe ewọ dopokẹdẹ wẹ tindo makú, bo nọnọ̀ hinhọ́n mẹ, he mẹde ma sọgan sẹpọ́ ; mẹhe mẹde ma ko mọ gbèdé, bọ yè ma sọ sọgan mọ ẹn; mẹhe tọn yẹyi po huhlọn po yín kakadoi. Niṣẹ.”*Madopòdo ma dó bibẹ́nu gbèdé, mọ e ma sọ sọgan dó vivọnu. Whenuena JIWHEYẸWHE dèafọ jẹgbonu sọn madopòdo mẹ, wẹ yè ṣẹ̀ azán hia ji. Biblu dọhó dogbọn azán nẹ lọ tọn dali taidi “whẹ́whẹ́whenu”. To whẹ́whẹ́whenu, JIWHEYẸWHE he yè ma yọ́nẹn bo ma sọ mọ, tọ́n sọn gọfla ahọluyínyín Etọn tọn mẹ bo sọ sọawúhia to ninọ̀mẹ he yè mọ de mẹ, to teofani de mẹ, he yín agbasa gbigbọnọ de.

To Owé GENẸSISI 1:1 tọn mẹ, mí hia dọ, *“To whẹ́ whẹ́ whenu JIWHEYẸWHE dá olọn po aihọn po.”*“Whẹ́whẹ́whenu” nẹ ma yín madopòdo gba, ṣigba e to dlẹn alọ do bibẹ́nu azán lẹ tọn, whenuena JIWHEYẸWHE ṣẹ̀ nado wázọ́n titò daho Etọn tọn. Johanu wlán dogbọn azán JIWHEYẸWHE tọn nẹ lọ dali whenuena É to azọ́nwà, dọmọ: *“To whẹ́ whẹ́ whenu wẹ Ohó lọ ko tin, Ohó lọ ko tin po JIWHEYẸWHE po, Ohó lọ wẹ JIWHEYẸWHE.”*(JOHANU 1:1). Jẹnukọn whẹ́, JIWHEYẸWHE dá olọn po onú he tin to e mẹ lẹ po, to enẹ godo, É dá aigba po ohù po, podọ onú he tin to yé mẹ lẹ po. Aihọn he yè ylọ dọ “aigba”, tin gbọgbé bo sọ jẹvọ; hinhọ́n ma tin, mọ ogbẹ̀ ma sọ tin to aigba ji. Zinvlu sọ ṣinyọn dogbo nukunmẹ. Whenẹnu JIWHEYẸWHE dọ, dọmọ: *“‘Gbọ hinhọ́ n ni tin’: hinhọ́ n sọ tin.”*(GENẸSISI 1:3). Onú lẹpo sọawúhia gbọn Ohó Etọn he É dọ dali. Ohó Etọn tindo huhlọn núdidá tọn to Ede mẹ (HEBLU 11:3). Didá gigonọ aihọn lọ blébu tọn to kunnudè na Ahọlu gigonọ Núdátọ lọ.

Mẹde ma sọgan mọdona JIWHEYẸWHE po núyọ́nẹn wéhọ̀mẹ tọn po gba, kavi do vivẹnu nado tùnmẹ JIWHEYẸWHE gbọn núplọ́nmẹ gbẹtọ tọn lẹ dali gba. É yì aga hú núhe yè sọgan mọdona lẹpo, podọ hú núyọ́nẹn he ko tin lẹpo, dilé yè wlán do, dọ: *“…dayi e go, olọn po olọn olọn lẹ tọn po ma sọgan hẹn we.”*(1 AHỌLU 8:27). To Owé ISAIA 66:1 tọn mẹ, mí hia dọ, dọmọ: *“Lé wẹ OKLUNỌ dọ, olọn wẹ ofin ṣie, aigba wẹ tokloafọligbé ṣie tọn.”*Gánhunupo gọ́ onú lẹpo; É yín Madopòdo podọ Gánhunupo. Ṣigba É ma nọte to mẹhe yè ma yọ́nẹn kẹdẹ ji gba, kavi Jiwheyẹwhe he whlá bo ma tindo oyín de, kavi ninọ̀mẹ de ji gba – É do Ede hia gbaungba to alọ susu mẹ sọn whenuena azán ko ṣẹ̀.


## Chapter navigation

- [Previous chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/6346.md)
- [Book contents](https://nasa.misia.sk/books/1764.md)
- [Next chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/6348.md)

## Source

- [Canonical HTML page](https://nasa.misia.sk/book_chapters/6347)
- [Markdown representation](https://nasa.misia.sk/book_chapters/6347.md)