---
type: BookChapter
work_id: '480'
book_url: https://nasa.misia.sk/books/2255
book_markdown_url: https://nasa.misia.sk/books/2255.md
language: rn
position: 38
canonical_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/7319
markdown_url: https://nasa.misia.sk/book_chapters/7319.md
markdown_source: converted
translations:
  rn: https://nasa.misia.sk/book_chapters/7319.md
---

# Ebaruha erikwetoroora - Okw`ikumi n`ebiri 1997

## Okwetegyereza okw`omutaano okunyine ahabw`obwiire obunamara omuri eki

MUKAMA waitu Akagyenda na Petero, Yakobo hamwe na Yohaana aha rushozi. Aho ekitari kya buriijo kyabaho nk`oku kyarebirwe abeegi: *“Yaahindurwa omu maisho gaabo, aha maisho ge haamurinkana nk`eizooba, n`ebijwaro bye byayera nk`omushana. Kandi Musa na Eliya baareebeka omu maisho gaabo, nibagaaniira nawe”.*(Matayo 17:2-3). Nikishemeza munoonga ekyahandikirwe. Hati okuhindurwa kw`emibiri okw`abo abariija kutwarwa kuri haihi.

Aho harebeeka Musa hamwe na Elya mbwenu ekibuuzo nikiija, ahabw`enki abeegi bwanyima bataraburize ahari Musa, kwonka bakaba nibabuuza, *“Ahabw`enki abahandiiki bagira ngu: Eliya ashemeeire kubanza kwija?”*(orunyiriri rwa 10).

Enshonga ku eraabe einwe Israeli, tutyo nitushanga omuri Zek. 4 baanabi babiri nk`emiti ebiri ey`emizeituuni abemereire haihi n`ekikondo ky`etabaaza. Okurugirira omu Kush. 1-3 ekikondo ky`etabaaza nikyoreka Ekanisa. Omu Kush.11 obuhereza bw`abaanabi ababiri, abajurizi babiri, neshobororwaho abariija kuhereza omu Yerusaalemu okumara emyaka eshatu n`ekicweka. Enkora z`obuhereza bwabo oburiija bwanyima y`ikutwarwa nibutwijutsya ahari Musa hamwe na Eliya ababaire bari aha kibuungo ky`okuhindurwa.

Eky`okugarukamu eki MUKAMA waitu Yaahire Eliya **kishemereire**kubaanza kwiija kandi kukagarura ebintu byona butsya nikitushemeza munonga. Okuraganisa oku kukahamibwa bwanyima y`obuhereza bwa Yohaana Omubatiza. Akaba nabuzibwa, *“Mbwenu shi ori Eliya? Yaabagarukamu ati: tindi we.”*(Yohaana 1:21) Akaba buzimazima namanya omwanya gwe omu Bukama bwa Ruhanga. Ekigambo kya MUKAMA waitu n`okuhamya okuri gye okw`okuraganisa kw`omuri Malaki 4, *“Eliya aryaija, ashemeze byona.”*(Matayo 17:11).

Matayo 17:12 nihagamba aha buhereza bwa Yohaana Omubatiza obwahwiire. Ekyo tikiri kwihaho ekicweka ekyabeire kikiri omu maisho. Ahandi, ekimwe nikigyenda na kigyenzi kyaakyo kandi nikimaririira enshonga. Ekicweka eky`okubanza ekiri kukora ahari Yohaana, nk`oku maraika yaakihamize omuri Zekaria ngu **emitima y`aba ishebo**neija kuhindukira abaana b`endagaano entsya. Bwanyima “izooba ry`okucungurwa” ribeho (Isaaya 49:6-8; 2 Abakorinso 6:2 n`ahandi), kwonka “izooba rya MUKAMA” rikituri omu maisho bwanyima y`emyaka enkumi ibiri. Ekicweka kya kabiri eky`okuraganisibwa okwegetsire nikisigara kitahikiriziibwe.

Ebihandiiko ebiri ahansi ya Bibuli ebiri kukwata aha buhereza bwa Eliya omuri Matayo 17 omu Bibuli ya Scofield nibikyoreeka gye.

1. (17:2) ekicweka ky`okuhindurwa kyiine, akashushani kakye, ak`ebyo byona eby`obukama bw`omumaisho omu kujurira (2Pet 1:15-21): (1) MUKAMA Yesu, Atari mukuhemuka kureka omu kitiinisa (orunyiriri rwa 2); (2) Musa, omu kitiinisa, omujwekyewa w`abacungwiirwe abarabire omu kufa kuza omu bukama (Matayo 13:43; Luka 9:30-31); (3) Eliya, omu kitiinisa, omujwekyerwa w`abacungiirwe abatahire omu Bukama kurabira omu kuhindurwa (1 Abakorinso 15:50-53; 1 Abatesalonika 4:13-17); (4) Petero, Yakobo hamwe na Yohaana, batahiirwe kitiinisa, abajwekyera, ahabw`akaire, owa Israeli omu mubiri omu bukama obw`omu maisho (Ezekieli 37:21-27); hamwe (5) omutwe gw`abantu biingi omu bugyere by`orushozi (orunyiriri rwa 14), omujwekyerwa waabo abari kwiija kuretwa omu bukama bwanyima kuburiija kuteebwaho omuri Israeli (Isaaya 11:10-12, n`ahandi.).
2. (17:10) gyeragyeranisa na Malaki 3:1; 4:5-6; Matayo 11:14; Mako 9:11-13; Luka 1:17. Byona ebicweka ebyo bishemereire kutwarwa hamwe. (1) Kristo nahamya obunabi bwenyini kandi obutakahikiriire obwa Malaki 4:5-6: “Eliya niwe aribanza kwiija kandi akagarura ebintu butsya.” Aha, nka omuri Malaki, okuragura okuhikiirire omuri Yohaana Omubatiza, kandi n`okwo okuri haihi kuhikiirira omuri Eliya, bikumirwe byonka. (2) kwonka Yohaana Omubatiza yaizire, nangwa n`obuhereza oburi omu myoyo bwoona hamwe n`amaani ga Eliya ag`obuhereza obw`omumaisho (Luka 1:17) ngu omu kureeba okuri kwo, nikiija kugambwa: “Eliya yaizire.” Gyeragyeranisa na Matayo 10:40; Abafilipi 12,17, ahu ekiteekateeko nikyo kimwe eky`okworeka, n`obu kiraabe kikisherekire obuntu bw`omuntu, kiribaho (Yohaana 1:21).

Okurabira kimwe omu ndagaano enkuru Ruhanga Naagamba ahari baatatenkuriitwe (Abaheburaayo1:1 n`ahandi). Yohaana akaboreka abo ababaire bategyereize Masiya omuhanda kandi n`oku embeera z`abaana b`endagaano entsya yatiirwe omu mwana wa Ruhanga. Akooreka ebigyere byaabo omuhanda gw`obusiingye na Ruhanga. (Luka 1:79). Ekicweka kya kabiri kiriyo nikihikiriira, nk`oku **emitima y`abaana ba Ruhanga erikugarurwa aha nyikiriza y`abatatenkuriitwe entumwa.**

**N`ahabw`ekyo nitugira ahabw`Ekigambo kya MUKAMA:**ekitarabiireho omu kwiija kwa Kristo okw`okubanza tikishemereire kubaho hati. Buri kimwe kishemereire kuhikiriira, yaabe kihandiikirwe omu ndagaano enkuru nari entsya. Ruhanga naaba ahiikire aha nshonga yaagamba ni mumuriingo ki okugarurwa obutsya okukushemereire kubaho, *“Reeba, ndyaboohereza nabi Eliya, ekiro kya MUKAMA ekikuru kandi ekirikutiinisa kitakizire. Niwe arihindura emitima y`abazaire bakagarukana n`abaana baabo,****n`ey`abaana bakagarukana n`abazaire baabo…”***(Malaki 4:5-6). Eki ni OKU NIKWO MUKAMA ARIKUGIRA omu kigambo kye. Omuntu nabaasa kucwamu omu nshonga zaabo ez`obuhangwa kwonka kutari mu bukama bwa Ruhanga. Obutumwa nibuheebwa omushaija **ayohereziibwe**kuruga ahari Ruhanga, hatari aha babuurizi b`engiri ab`amaani – baine obuhereza obuundi nangwa n`abamwe nibombeka n`obugabe bwaabo nkabo omunda omu bugabe bwa Ruhanga. Nangwa batarabiire n`omu bagaambi abakumanywa ab`ekibiina kyoona nari abebeembezi b`eshuura n`abandi n`abandi, kwonka nk`oku kihandiikirwe.

Nooha orikubaasa kwegyeza omuri Ruhanga? Ogwe omwe ashemereire kwiikiriza kubuzibwa yaaba ebiteekateeko ebyabaire biri omuri Kristo nawe bimurimu. Ekyahandiikirwe tikikabaasa kuheendwa. Hati embeera niyo emwe eriho nk`oku yabiire eri na Eliya. Buri kimwe kishemereire kukorwa nk`oku Ekigambo kya MUKAMA kiri. Nk`oku Eliya yaatwiire amabaare ikumi n`abiri gari kworeka enganda ikumi n`ibiri za Israeli kandi akagaruka akombeka rutaari ya Ruhanga, arikurundaana abantu kandi arikweeta, *“Muryahitsya hi n`okugira emitima ebiri?”*(1Abagabe 18:21), okusomooza okwo kumwe nikuheebwa n`ahati. Ruhanga atyo Yagarukamu kandi habaho okwecweramu aha rushozi Karameeli. Omushaija atumirwe kuruga ahari Ruhanga arikuhereza omu maani nigo gamwe hamwe n`Omwoyo nk`oku Eliya yabaire aine kugaruraho enyegyesa ezihikiriire ez`entumwa ikumi n`ibiri ahu Ekanisa eyabandize yaagumire kandi akakora omu kutaandika (Ebyakozirwe 2:42). Omu muriingo ogwo rutaari ya Ruhanga erimu n`eyombekwa butsya kandi abaikiriza ab`amazima nk`oku kiri Abarooma 12 nibarambikaho emibiri yaabo omu kworoba hamwe n`okwikiriza ahari ekyo kimwe ekiri obuhereza obukwetegyereza, nk`oku Paulo ari kuhandiika. Ebintu byoona bishemereire kugaruka nk`oku byabaire biri omu kubanza. Tituri kugaruka enyima aha by`abasesolodooti ababaandize baagamire. Nitugaruka enyima aha kutandika. Abo boonka abakugyeragyeranisibwa n`Ekigambo kya Ruhanga nibareeba ngu Abayudaaya abatiine ekikibakwatiire bakahaba omu yegyesa hamwe n`omu nkora kandi tibatsigara omu muhanda ogwa bandize kureka bakahindura buri kimwe batyo baatandikaho engiri eikutaanira kimwe ahari egi, bakuburiira Yesu ondiijo kandi arikwebemberwa Omwoyo ondiijo (2 Abakorinso 11:3), nibiija kwetegyereza ekigyendererwa ky`okugarurwa butsya. Aha turi aha kicweka ky`entebekanisa y`okujuna ahabwa akaire kaitu. Eky`okusharamu eky`aha muheru nikikorwa Ruhanga Wenyine. Naija kugira Ekigambo ky`aha muheru. Aha bamwe Ruhanga nasha nka akyereriirwe, kwonka omu mazima takakyererwaho ga.

Hati twine kuhikira aha nshonga tukabuuza, omujaija nk`ogwo arabireho otaragiire mukubaanganisa omu nyegyesa za Bibuli eza amazima kando owabiire ayihaho okubanganisa okurengire okwetegyereza kw`omuntu nka Eliya? Ekigambo eki yaarangiriire kikatomerana n`enyegyesa ya MUKAMA hamwe n`ey`entumwa? Engyenderwaho y`ebyahandiikirwe ku eraabe nirwo rupimo **rwonka,**harabiireho naabi oyohereziibwe Ruhanga omu kaire kiitu ou enyegyesa ze zirikwikirizana hamwe n`enyegyesa z`abaanzbi boona hamwe n`eza entumwa? Ahabw`eyeteengo akaba ashemereire kuba omuntu owa aheeru y`ediini etebekiine kubaasa kweeta kandi akataho okutereza – omushaija atumirwe kuruga ahari Ruhanga n`obutumwa obw`abaandize obwa Ruhanga okuza aha omu bantu ba Ruhanga.

Twemereire aha Kigambo kya MUKAMA nitugumizamu tubuuza: hariho omwe aha babuurizi b`engiri ab`amaani abari kumanywa omu mazima arikwikirizana n`eky`baanabi hamwe n`entumwa ebi baayegiise? Hariho omwe omuri boo u, katugyeze, owagarwiireho enyegyesa ez`omugasho ezikwatireine n`obwa Ruhanga, okubatizibwa kw`amaizi, kyakiro ya MUKAMA n`ebindi n`ebindi kandi akabita aha musiingyi gwa Bibuli? Nari tigari mazima ngu byona bigume omu mitwarize ey`obuhangwa ey`enyegyesa z`ekanisa? Naangwa bamwe omu bo bakahakanisa okurangirira kw`Ekigambo eky`amazima, bakugira ngu kikaba kitahikire ahabw`okugira ngu bakakigyeeragyeeranisa n`ebiteekateeko byaabo, omu mwanya gw`okwabuuza yaaba enyegyesa zaabo nizikirizana na Ruhanga hamwe n`Ekigambo kya Ruhanga.

Kuruga aha muheru gwa emyaka ya nkaaga hamwe n`eya ataano amagana g`ababuurizi b`engiri bakaba bariho Omwoyo gw`obuhereza bwa Ruhanga obwaabandize, baakijura Omwoyo kandi baatangarira ebi Ruhanga yaakozire, naangwa tibarateekatekire aha kikwatireine n`ekigyendererwa eky`aha muheru eky`obuhereza nk`obwo obwahamiibwe obwijwiire oburi kweera. Boona abaziirwe Ruhanga nibiija kuhurikiriza ekigambi kye, nibiija kwetegyereza eizooba hamwe n`obutumwa. Nibaakira entumwa etumirwe kuruga ahari Ruhanga hamwe n`obutumwa, batyo baakujurira kwikirizana n`okusharamu kwa Ruhanga n`ebyarikukora. Ruhanga aine orusa okuhikiriza ebi yaraaganiise. Ekiitwe nka abantu Be n`okurera omuri ekyo. Hati ekirikukurataho tikitebyo, kureka n`amazima.


## Chapter navigation

- [Previous chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/7318.md)
- [Book contents](https://nasa.misia.sk/books/2255.md)
- [Next chapter](https://nasa.misia.sk/book_chapters/7320.md)

## Available translations

- [Runyankole](https://nasa.misia.sk/book_chapters/7319.md)

## Source

- [Canonical HTML page](https://nasa.misia.sk/book_chapters/7319)
- [Markdown representation](https://nasa.misia.sk/book_chapters/7319.md)
