Circular Letter
Ebaruha erikwetoroora - Okwa kataano/Okwa mukaaga 1998
Ewald Frank
Navigate
Kapitoly
expand_more
Navigate
Kapitoly
Navigate
Kapitoly
Jump to any chapter without leaving the reader.
Kapitola 4
Okugarukamu ebibuuzo bitari bimwe na bimwe
4 / 5
Ebintu ebikushohoorora omu bihandiiko by`ekikristaayo nibiretaho ebibuuzo. N`okuhanmya kwona nimbasa kugarukamu ebibuuzo ebyo byonka ebirikushangwa byahandikirwe ebirikweera n`Ekigambo kya Ruhanga.
Eky`okureeberaho, ekibuuzo ku kyakuba nikikwata aha »Muziingo gw`ebyahandikirwe ebyashangirwe aha nyaanja erikweetwa Dead Sea«, ahi nimbaasa kuha enteekateeka yangye, ahabw`okuba tikiri kya Bibuli. Nk`omuntu tinyine ky`eteengo kyaabyo byoona n`akakye. Eky`okubaanza, ahabw`okuba ebicweka 95 ahari 100 by`ekihandiiko tibihikire, nk`oku kyagambirwe abakugu enyimaho. Kandi ekya kabiri, ahabw`okuba nibikozesibwa kuhakanisa ebyahandiikirwe eby`endagaano entsya. Kikahwa kare omu iguru hamwe n`omu nsi ngu endagaano entsya n`ey`amazima kandi n`eyesigwa ahabw`okugira ngu ekahandiikwa eyegamiire amazima emyaka enkumi ibiri ehingwiire. Emizingo y`akacweeka eyabaire erimu abashaija bonka ababaire batuura hamwe omu kigo neebusabusibwa. Ebihandiiko nibyoreka ebteekateeko byonka eby`ako akakuungu kandi tibiine kakwaate n`endagaano entsya n`ahabw`ekyo tibikaakora. Ebitabo ebyahandikirwe ahari byo, nk`ky`okureberaho »Emiziingo y`ebitabo ebya aha nyaanja Dead Sea bishukuriirwe«, n`eby`obukuusa kandi tibyiine mugasho ahabw`omwikiriza weena.
Abaandi nibeteenga kumanya gaaba gari amazima ngu omuhanda gw`enyini omu nyaanja Red Sea ogu Aba Israeli baarabire gukajumburwa. Nibagaamba aha za siineema ezakwatsirwe zikworeka enkumi n`enkumi z`ebigaari, namunoonga enziga z`amahe g`abamisiri zikoreekwa. Tinkweetaaga siineema, nangwa tinkwerarikiriira yaaba n`obuhame nk`obwo buriyo. Itwe nka abakristaayo b`abaikiriza ba Bibuli, amazima agorekirwe nigamara. Nitwikiiriza obujurizi bw`ekihandiiko, naangwa n`obutwakuba tutareebire buhame. Eshemereire kuba enshonga, nk`oku kiri n`eryaato rya Noa omu rushozi Araraati, kityo n`obujurizi ahabwaabo abataikiriza.
Kandi abamwe biine ekyeteengo aha siineema erikworeka okuziikuura okw`aha kabuungo Gologosa, ahu Kristo Yaabambiirwe, bakworeka ku bashangireyo eshanduuko ey`endagaano enkuru. Okwe mbiireyo emirundi 15 okwiiha 1964, kwonka tinkagireebaga. Oshangye ebikirwe gye, kiine kureebwa. Oku eshanduuko ey`endagaano eyabaire eri omuri heekaru aha kibuungo Sayuuni yabasize kufururwa ekatwaarwa omunda omu mwanya gw`mpaanga tihariho n`omwe arikukimanya. Okurugirira aha ndeeba endaijo ey`eshanduuko y`endagaano bwanyima y`okucwekyerezibwa kwa yerusaalemu ekatwaarwa Italy abaisurukare ba Tito kandi ebiikirwe omu kashengye ka Vatikani. Hariho n`engamba ngu neija kugarurwayo omu mwaka gwa 2000 Paapa obu atebeekaniise kutayayira Yerusaalemu. Kandi abaandi nibagira ngu eshanduuko yendagaano ekatsigara omu mwanya gumwe kandi ezikirwe ahaansi y`ebyasigiireho bya Hekalu. Bwanyima y`orutabaaro na Yerusaalemu Vespasianus akatambura naaraba omuri Rooma n`amashemererwa, arikworeka ekyabaire kikwatsirwe kuruga omuri Yerusaalemu. Eshanduuko y`endagaano ekaba etari emwe aha biintu nka Menorah, akati k`etabaaza ak`emikono mushanju. Omuntu omwe nabaasa kwebuuza ezi ndeeba zitari kushushana hamwe n`enteekateeka ekiziine n`okwikiriza kwaitu? Nikireebika ngu okurabira omu bintu nk`ebyo abantu nibiihwa aha muramwa kandi ekiri eky`omugasho. Yohaana aha kaziinga ka Patimosi akareeba eshanduuko y`endagaano omu iguru (Okushuuruurirwa 11:19). Ekyo kishmereire kuba nikimara ahabwaitu. Ebyatsigara nibiija kuba nibikwata aha Bayudaaya Hekaru yaaba yagarukire kwombekwa.
Abandi nibeenda kumanya yaaba aha kutandiika kw`obukristaayo abaikiriza bakaba baine akamanyiso k`ekyenyaanja. Ekyamazima tikwo kiri! N`obubakuba Abakristaayo b`omubusiingye obw`abaandize nari abao abakuratsireho tibakagiraga kamanyiso koona. Ahabwa Abakristaayo b`ekiyudaaya eki kikaba kitakubatsika n`akakye, ahabw`okuba nikihakanisa ebiragiro byaabo, ahu akamanyiso k`ekyenyaanja kabaire katakwikirizibwa kuheesibwa (Eky`ebiragiro 4:18). Dagoni, ruhanga w`ebyenyaanja owa Abafilistia yatuungire omutwe gwe hamwe n`engaro ze zitemirweho omu maisho g`eshanduuko y`endagaano (1 Sam. 5).
Omu kutandika kw`akaire k`obukristaayo hakaba hatariho kamanyiso k`omusharaba akabiire nikakorwa. Kureka bwanyima Constantiino ku yaagizire ngu akareeba omusharaba omu mwanya nibwo kiteekateeko eki kyatandikaho. Omusharaba ogwiine omubiri, ogwabiire gubiizirwe omu kiti, nibwo gwatandikaho omu kyaasa kya 9 kandi gukakozesibwa kandi gwakozesibwa kubi omu rukuungana (1096-1099), okuraba omu myaka y`omwirima kandi n`akwiiha obwo. Bwanyima omusharaba gukaba omuhanda mukuru gw`okwitiramu abantu omuri Rooma, nk`okworikureeba akatebe k`amashanyaraze omu Amerika hati. Kristo akafeera ahansi y`okuboonaboonesibwa kw`abaRooma aha musharaba obwe Arikubaambwa abaserukare bana abaayebaganisiize ebijwaro Bye omu miteeko ena (Yohaana 19:23). Kwonka hati takiri aha musharaba nari omu kituuro. Akazooka omukitiinisa kandi yaatemba omu iguru (Luka 24:21-50; Ebyakozirwe 1:9-10).
Ebintu bingi biriyo nibyorekwa nk`ebiri kushemeza, kwonka omuazima bitarikushemeza. N`oburu hati »amazizi garikweera kuruga omu mugyera Yorudaani« nigaguzibwa. Naangwa n`ebiro ebihingwiireho kakye abamwebatandikire kutambuza »embiho erikweera« kurugira kimwe Yerusaalemu.
N`ekyobusaasi okureeba ngu abo abatari baikiriza aba amazima nibiikiriza b`Ekigambo nibiikiriza buri kimwe. Abaana ba Ruhanga nangwa bo tibaine eki barikweteenga omu bintu ebyo ebindi. Nibaguma n`obujurizi bw`ekyahandiikirwe, batiine ekibari kwongyeraho nari kwihaho. Nibashemerererwa omu Kigambi kya Ruhanga kwonka ahu okwikiriza okwa amazima kutuura. Byona ebyatsigara byiine akakwate n`okutari kwikiriza hamwe n`okutebereza kw`okwiikiriza okutiine kiri kuyamba n`akakye, nangwa ahandi nikutsiga obuhuta bw`Omwoyo enyima.
Available translations
PDF
EPUB