YÈ WLÁN ẸN DỌ … (IT IS WRITTEN…)

Sọn bibẹ́nu agùn Alẹ̀nù Yọ́yọ́ mẹ tọn tọn, apọsteli Pita dohia dọ onú lẹpo jọ kẹdẹdile Owé Wiwé lẹ dọ do. Whenuena yè kanbiọ ẹ dogbọn tùntùn Gbigbọ Wiwé tọn dali, é dọ, dọmọ, “Ṣigba ehe wẹ ehe yè dọ gbọn yẹwhegán Joẹli dali” (OWALỌ 2:16). To ota etọn 3:20-23 mẹ, é dọ dogbọn ojlẹ awúmimiọn tọn he na sọn nukun Oklunọ tọn mẹ dali. É sọ dọ ga dọ Jesu Klisti, mẹhe hó yè ko dọ hlan mí, dọ É na lẹ́gọ̀wá “mẹhe olọn ma sọgan nọ ma yí kaka e nado jẹ ojlẹ ohẹngọ̀ onú popo tọn mẹ, he Jiwheyẹwhe ko dọ sọn onù yẹwhegán wiwé etọn lẹpo tọn mẹ sọn whenuena aihọn ko ṣẹ̀.” Eyín ohó lẹ gbẹ́ tindo tùnmẹ, enẹ wẹ nado dọ, dọmọ, ojlẹ awúmimiọn tọn po ojlẹ ohẹngọ̀ onú popo tọn dóna wá jẹnukọnna Jesu, Asisúnọ lọ nido lẹ́gọ̀wá zé mẹyinwanna Asivu Etọn yì owhé.

Jakọbu wlán dolé, dọ: “Enẹwutu, mẹmẹsunnu emi, mì sinyẹnlin kaka jẹ gigọ̀wá Oklunọ tọn whenu. Mì do ayi e go, oglesi nọ nọtepọ́n sinsẹ́n họ̀kuẹ aigba tọn, bo sọ nọ tindo linsinsinyẹn nẹ́ dẹn, kaka e nado mọ ojikun tintan po godo mẹ tọn po” (JAKỌBU 5:7). Jẹnukọnna tùntùn Gbigbọ Wiwé jẹgbonu tọn, oji lọ ko biapà, Ohó pàgbe tọn to egbè (he yín okún lọ) dóna yín dido whẹ́. Kẹdẹdile yè dopà do to Owé ISAIA 55:11 tọn mẹ, Ohó Jiwheyẹwhe tọn ma sọgan lẹ́gọ̀ agbá, ṣigba É na dotana onú he é jlo, É na wà dagbe to onú he mẹ Yẹn do É hlan te. To Owé JAKỌBU 5:11 tọn mẹ, yèdọ onú hẹngọ̀ he Job do dọpọ́n etọn yín niná taidi apájlẹ de. Omẹ dopodopo yọ́n otànhó etọn, po oyajiji he é doakọ̀nna po, podọ lé Satani và onú lẹpo he lẹ́do é pé súdo do, podọ to vivọnu lé Jiwheyẹwhe gọ̀ onú lẹpo jóhlan ẹn do to dònu awe ji dó (JOB 42:10). Mí dóna yọ́nẹn jẹnukọn bo sọ yise dọ núhe Jiwheyẹwhe dopàgbe etọn, whenẹnu wẹ mí na do dọpọ́n ohẹngọ̀ onú he ko gblé lẹ tọn to nugbo mẹ.

Ohó Jiwheyẹwhe tọn to otẹn he jẹ mẹ nọ yín huhlọnnọ. Whenuena yè to hódọ dogbọn devizọ́n Johanu Baptist tọn dali, ohógbè awúwiwle tọn nọ yín zinzán to whepoponu (ISAIA 40:3; MALAKI 3:1). Whenuena angẹli Gabliẹli dówẹn jiji Johanu tọn tọn, é dọ, dọmọ: “Gbigbọ po huhlọn Eli tọn po wẹ é na yí do nukọn nẹ́, nado lẹ́ ayiha otọ́ lẹ tọn hlan ovi lẹ de, podọ tólivẹtọ lẹ nado nọ zinzọnlin to núyọ́nẹn dódónọ lẹ tọn mẹ, nado wleawú gbẹtọ lẹ de tọn dai na Oklunọ” (LUKU 1:17). Yẹwhegán Zekalia dọ dọdai, dọmọ, “Mọwẹ podọ hiẹ, ovi yẹwhegán gigogán tọn wẹ yè na nọ ylọ we, na hiẹ na jẹnukọnna Oklunọ nado jla ali etọn lẹ do” (LUKU 1:76). Oklunọ mítọn dọhó dogbọn ehe tọn dali to Owé MATIU 11:10 tọn mẹ, dọmọ, “Ehe wẹ ewọ mẹhe tọn yè wlán dọ, pọ́n, yẹn do wẹndagun ṣie hlan nukunmẹ towe nukọn, mẹhe na jla aliho towe do to nukọn towe.”

To fidepope, yè ma zán ohógbè núgọ̀donútẹnmẹ tọn de dogbọn devizọ́n Johanu tọn dali gba. Ṣigba to alọ devo mẹ, whlá susu wẹ mí mọ hógbè núgọ̀donútẹnmẹ tọn dogbọn devizọ́n he yè dopàgbe etọn hlan ojlẹ godo mẹ tọn dali. Oklunọ ko dọ gbọn yẹwhegán Joẹli mẹ dọ, dọmọ: “Yẹn bo na sọ gọ̀jo hlan mì owhè…” (JOẸLI 2:25). To Owé MATIU 17 tọn mẹ, mí hia dogbọn dọpọ́n Osó Nukunmẹdidiọ tọn dali. Oklunọ mítọn sọ yí Pita, po Jakọbu po, po Johanu po é po, Mọse po Elija po sọ sọawúhia bo dọhó hẹ Ẹ. Pita, kẹdẹdi owalọ etọn, yawu dọ, dọmọ: “Oklunọ, e yọ́n na mí ni nọ̀ ofi: eyín hiẹ sọ jlo, yẹn na basi avàja atọ̀n do ofi; dopo na hiẹ, dopo na Mọse, dopo na Eli.”

Whenuena yé jẹte sọn Osó lọ ji, núplọ́ntọ lẹ kanbiọ Oklunọ mítọn, dọmọ: “Etẹwutu ka wẹ wékantọ lẹ dọmọ, Eli whẹ́whẹ́ wẹ na wá?” Ehe godo wẹ Oklunọ dọhó awe helẹ. Tintan tin hlan nukọn, podọ awetọ hlan godo. Tintan yín mimọ to afọ 11 mẹ, “Ewọ sọ gblọn bo, dọmọ, Eli nugbo whẹ́ wẹ na wá, bo nasọ hẹn onú lẹpo gọ̀ do tẹnmẹ.” Ma tin oyẹ mayise tọn, yè dọhó do owéfọ nẹ go dohlan nukọn mẹ bo sọ dọhó dogbọn devizọ́n he jẹnukọnna wiwá Klisti tọn awetọ dali. Dòto Scolfield, mẹhe aihọn lẹpo yọ́nẹn di Biblu plọ́nmẹtọ podọ Biblu tùnmẹtọ, wlán do owé ayi dego etọn tọn mẹ dọ, dọmọ, “Klisti dọhó do dọdai MALAKI 4:5-6 tọn go, ehe yè ma ko hẹn ṣẹ̀ to asiko nẹ mẹ.” Dile mí yọ́nẹn do, Johanu tọn dali wẹ yè dọ gbọn to Owé MALAKI 3:1 tọn mẹ. Whenuena yè kanbiọ ẹ dọ, “Bé Elia wẹ hiẹ?”, é sọ dọmọ, “Yẹn ma yín ewọ gba” (JOHANU 1:21). To enẹ godo, wẹnzagun he yè sẹ́do sọn Falesi lẹ de kanbiọ ẹ, dọ, “Yé kanbiọ ẹ, bo dọ hlan ẹn, dọ, etẹwutu wẹ hiẹ to bibaptizi, eyín hiẹ ma yín Klisti lọ, kavi Elia, kavi yẹwhegán nẹ?” (JOHANU 1:25). Dọdai Owé MALAKI 4 mẹ tọn dóna yín ṣiṣẹ̀ whẹ́po azán Oklunọ tọn nado wá–azán ahọ́suyíyí tọn (ISAIA 61:2), e na to jiji di ozòhọ̀ de (MALAKI 4:1) bo nasọ sọawúhia di ajotọ to zánmẹ (2 PITA 3:10; 1 TẸSALONIKA 5:2).

Hinhẹn sọn devizọ́n Johanu tọn sọn owhè fọtọ́n donu awe he ko wáyì lẹ mẹ, mọwẹ Azán Oklunọ tọn ma ko sọawúhia to whenẹnu gba. Susu to Owé wiwé lẹ mẹ wẹ dlẹn alọ do Azán Oklunọ tọn. Hihiatọ lẹ yín alenọ to alọ dlẹn do to Owé ISAIA 13:6-13 tọn mẹ; JOẸLI 2:30-31. Pita lọsu dọhó do gbọn etọn dali to yẹwhehódidọ etọn tintan mẹ, dọmọ: “Yè na diọ owhè zùn zinvlu, bo sọ diọ osùn zùn ohùn, whẹpo azán daho ayidego Oklunọ tọn nado wá”: (OWALỌ 2:20). Onújijọ he kọ̀ndopọ po Azán Oklunọ tọn po yín mimọ to ohiadonu ṣidopotọ mẹ to Owé OSỌHIA 6:12-17 tọn mẹ, dọmọ: “ …na azán homẹgble etọn tọn ko wá; mẹnu wẹ tin sọgan nado nọte”? Nugbo to asiko nẹ mẹ ofin lẹblanu tọn diọ zùn ofin whẹ̀dida tọn.

To vivọ̀nu Alẹ̀nù Hóhó tọn mí mọ opàgbe vivẹ de he Jesu to alọ dlẹn dó, dọmọ: “Dayi e go, yẹn na do Elija yẹwhegán lọ hlan mì whẹpo azán daho osinọ Oklunọ tọn lọ na do wá. Mìwlẹ bo na sọ nọ lẹ́ ayiha otọ́ lẹ tọn do ovi lẹ de, podọ ayiha ovi lẹ tọn do otọ́ yetọn lẹ de; yẹn nikã wá bo yí oyàsahẹ de do hò aigba lọ.” Apáwhé tintan, he yín nado lẹ́ ayiha otọ́ lẹ tọn do ovi lẹ de, yín ṣiṣẹ̀ gbọn devizọ́nwiwà Johanu Baptist tọn dali. Angẹli Gabliẹli dọ ehe na Zakali, dọmọ: “Gbigbọ po huhlọn Eli tọn po wẹ é na yí do nukọn nẹ́, nado lẹ́ ayiha otọ́ lẹ tọn hlan ovi lẹ de” (LUKU 1:17).

Kẹdẹdi Owé HEBLU 1 tọn, Jiwheyẹwhe, mẹhe sọn ojlẹ hóhó tọn mẹ, podọ to jijọ hunkọhunkọ mẹ ko gbọn yẹwhegán lẹ mẹ dọhó hlan otọ́ lẹ to whenẹnu, to opòdo azán helẹ tọn ko dọhó hlan mí to Ovi Etọn mẹ. Ovi lọ wẹ gblọndo lọ. Johanu ko dè aliho to Alẹ̀nù Hóhó po Yọ́yọ́ po ṣẹnṣẹn. To núwiwà nẹ mẹ, yè dọhó etọn dọ é húgán yẹwhegán de (MATIU 11:9). Yẹwhegán lẹ dọhó dogbọn wiwá Mẹsia tọn dali. Johanu tindo jlọjẹ nado dó É hia. Jesu sọ vọ́ alọ dlẹn do devizọ́n etọn he to Owé MALAKI 3:1 tọn mẹ. Ohógbè he to Owé MATIU 17:12 tọn mẹ, dọ, “Ṣigba yẹn dọ hlan mì dọ, Eli lọ ko wá, yé ma sọ yọ́nẹn”, to dandan, na apáwhé tintan opàgbe Elija tọn ko yín ṣiṣẹ̀. Mí to azọ́nwà do devizọ́n dèdovo awe ji: tintan dè aliho na wiwá tintan Klisti tọn; awetọ jẹnukọnna wiwá Klisti tọn awetọ.

To ofi susu to Owé Wiwé lẹ mẹ, dọ eyín e tlẹ yín dopo wẹ mí mọ hia ofie yè dọhó do wiwá Etọn vovo go te. Owé PSALM 2:7-8; OWALỌ 13:33; HEBLU 1:5 lẹ tọn to ohódọ dó wiwá Etọn tintan go. Wiwá Etọn awetọ ma sọgan yín yínyọ́nẹn gbọn aihọn dali gba. To whenẹnu, É na yí ohùn Etọn he nọ klọ́núwé (OSỌHIA 1:5), po Ohó Etọn he nọ lẹ̀ mí wé po (EFESUNU 5:26), podọ ohiadonú Gbigbọ Etọn tọn po (EFESUNU 4:30) nado wá zé Asivu Etọn sọ yì whé (1 TẸSALONIKA 4:13-18) jẹ núdùdù alọwle hunwhẹ tọn kọ̀n (OSỌHIA 19:1-9). Omẹ he pò lẹ ma sọgan mọdona núde dogbọn e dali gba. Owé PSALM 2:9; po OSỌHIA 2:27 po; po ota 12:5 tọn lẹ po, podọ susu to Owé Wiwé devo lẹ mẹ dọhó do wiwá Etọn daho huhlọnnọ go, nado và kẹntọ Etọn lẹ, podọ nado doai ahọludu owhè fọtọ́n Etọn tọn to aigba ji. To Owé LUKU 4:19 tọn mẹ, Jesu to Owé ISAIA 61 tọn hia, whenuena É jẹ afọ ṣẹnṣẹn tọn lọ mẹ, É doalọte, na apáwhé tintan lọ to hódọ do devizọ́n Etọn go to whenẹnu. Azán ahọ̀súyíyí tọn na wá to whenuena jọmiọn doalọte. Kẹdẹdile mí ko dọ dó wáyì, Owé MALAKI 3:1 tọn tin na wiwá tintan, podọ kẹdẹdile eyín didohia do, to Owé MALAKI 4:5-6 tọn mẹ he tindo kọ̀ndopọ po wiwá Etọn awetọ po.