JIWHEYẸWHE PO TITÒ ETỌN PO HLAN GBẸTỌ LẸPO

Kẹdẹdi núplọ́nmẹ JIWHEYẸWHE yínyín tọn, gbẹtọ lẹ mọdona Alẹ̀nù Yọ́yọ́ jẹagọ hú Alẹ̀nù hóhó. Ehe wẹ gblọndo he tọ́n sọn núplọ́nmẹ núyọ́nẹntọ aihọn tọn lẹ tọn mẹ, ogú ehe tọn mí dù kaka jẹ azán egbé tọn ji. Ṣigba ogú he mí dù lẹ, ma yín sọn Owé Wiwé lẹ mẹ gbọn alọ depope mẹ gba.Yèdọ to opli Nicene tọn godo, to owhè fọde-kantọ̀n-atọ́n (325) whenuena Klisti ko yì godo, wẹ núdindọ̀n dogbọn yẹwhe atọ̀n tọn dali do sọawúhia. Otànhódọtọ agùn dopodopo tọn ko mọdona dọ, núdindọ̀n titegbe lọ nọte do JIWHEYẸWHE yínyín Jesu Klisti tọn ji, ehe dawe he yè nọ ylọ dọ Athanasius hòavùn pannukọn dawe he yè nọ ylọ dọ Arius, he plọ́nmẹ dọ Klisti yín núdidá. Finẹ wẹ núplọ́nmẹ dogbọn yẹwhe atọ̀n tọn dali ṣẹ̀ sọn kaka jẹ egbé. Núplọ́nmẹ nẹ lọ yín jinukun owhẹ̀jijọ̀ gbẹtọ lẹ tọn tọn – he yín nukunnumamọjẹ Owé Wiwé lẹ go gbọn alọ depope mẹ. Ohó yẹwhegán lẹ tọn po apọsteli lẹ tọn po ma yín hihiajẹ. Dòdónu núplọ́nmẹ yẹwhe atọ̀n tọn lọ tọ́n sọn linlẹn núyọ́nẹntọ aihọn he tọn tọn lẹ mẹ. Gbẹtọ lẹ tẹnpọ́n nado wà do linlẹn yetọn titi ji, bo dó yise to yẹwhe atọ̀n mẹ taidi JIWHEYẸWHE dopo. Ṣigba yé ma mọ JIWHEYẸWHE dopo gba, adavo atọ̀n. Podọ lilẹ́ sọn JIWHEYẸWHE dopo mẹ do JIWHEYẸWHE atọ̀n de. E ma yín yé omẹ atọ̀n wẹ nọ̀pọ́ yín dopo gba – Omẹ dopo gê wẹ, mẹhe do Ede hia taidi Otọ́, Ovi podọ GbigbọWiwé. JIWHEYẸWHE tin to aga na mí, bo tin po mí po, bo sọ tin to mí mẹ.

To pinpọ́n hlan titò whlẹngán daho JIWHEYẸWHE tọn tọn, mí mọ dọ JIWHEYẸWHE he yín dopolọ bẹ́ azọ́n. To madopòdo mẹ, É ma sọawúhia to alọ depope mẹ. Ṣigba to whẹ́whẹ́whenu, É sọawúhia di “logos” he yín Ohó lọ, apáde núyiwà JIWHEYẸWHE tọn tọn. To whenẹnu É sọawúhia to gohọ̀ agbasalan de tọn mẹ (JOHANU 1:1). JIWHEYẸWHE dọhó gbọn yẹwhegán lẹ mẹ, ṣigba ohódidọ Etọn to Ovi lọ mẹ ma yín dọdai gba, ṣigba ogblọndo de wẹ. Mí to azọ́nwà do núdohiamẹ daho JIWHEYẸWHE Lọsu tọn ji. Omẹ dopolọ, he tọ́n sọn madopòdo mẹ bo biọ azán lẹ mẹ. Ohó he tin sọn whẹ́whẹ́nu lẹzùn agbasalan bo nọ̀ mí ṣẹnṣẹn (JOHANU 1:14). Hinhọ́n tọ́n jẹgbonu, azán yọ́yọ́ de wá, azán whlengán tọn (ISAIA 49:8). Owhè dódó tọn zẹ̀ to awa etọn lẹ glọ. Ogbẹ̀ yọ́yọ́ gbigbọ tọn tọ́n jẹgbonu.

JIWHEYẸWHE ṣẹ̀ azọ́nwà do titò Etọn hlan gbẹtọ lẹpo ji. Mí dóna mọ dọ, dopolọ wẹ Ewọ po awúsọhia Etọn po, do ninọ̀mẹ vòvo. Eyín nugbo dọ, JIWHEYẸWHE tin to Klisti mẹ bo to owhẹ̀gbọ hẹ mí hlan Ede (2 KỌLẸTINU 5:19). Dopo to agùn tànhódọtọ lẹ tọn mẹ dlẹn alọ do ohó he dawe yè nọ ylọ Athanasius dọ, bo sọ dlẹn alọ do ohó he dawe he yè nọ ylọ Irenaeus dọ. Otànhódọtọ lọ wlán ohó helẹ, dọmọ: “Linlẹn sọgbe Athanasius tọn he dọ, dọ, to Jesu mẹ wẹ JIWHEYẸWHE Lọsu sọawúhia mí te; JIWHEYẸWHE hẹn Ede zùn yinyọ́nẹn hlan mí, bo sọ flí mí gọ̀; Ewọ mẹ wẹ mí tindo Otọ́ Lọsu te.”

Martin Luther dọ, dọmọ: “Mẹfligọ̀tọ lọ dóna yín JIWHEYẸWHE Lọsu, na mẹde ma tin he sọgan flí mí gọ̀ sọn aijijẹ daho do ylando po okú madopòdo po mẹ gba. To finẹ, omẹ devo de ma tin nado whlẹn mí adavo gbọn omẹ madopòdo de dali, mẹhe tindo huhlọn do ylando po okú po ji, nado dè oylan dopolọ sẹ̀, bo hẹn dódó po ogbẹ̀ madopòdo po wá. Omẹ lọ ma dóna yín angẹli de gba kavi núdidá de gba, é dóna yín JIWHEYẸWHE Lọsu.” Núplọ́nmẹ dogbọn yẹwhe atọ̀n tọn dali he jẹagọ do Owé Wiwé, lẹzùn osé ahlididà tọn daho de hlan Jù lẹ, hlan Malénu lẹ podọ hlan mẹhe pò lẹ ga. Lé e jẹ dọ, yé ni mọdona awúsọhiamẹ JIWHEYẸWHE tọn kẹdẹdi Otọ́, Ovi podọ Gbigbọ Wiwé to nukọnyìyì onúyiwà yetọn lẹ tọn mẹ, ayiha gbẹtọ tọn to didohia yé omẹ atọ̀n taidi JIWHEYẸWHE.

Omẹ dopodopo he dibusi JIWHEYẸWHE yise dọ Alẹ̀nù hóhó po Alẹ̀nù yọ́yọ́ po dóna tin to kọ̀ndopọ pipé de mẹ. Enẹwutu agọjẹdonúgo de ma tin finẹ gba. Dọdai lọ po ṣiṣẹ́ etọn po dóna zọ̀npọ, bọ e sọ jọ̀! Alẹ̀nù hóhó dọhó nugbo dọ, É na wá, bọ Alẹ̀nù yọ́yọ́ hẹn ṣẹ́ dọ, É wá to ninọ̀mẹ gbẹtọ de tọn mẹ.

Kẹdẹdi to Owé GENẸSISI 1:26-28 tọn mẹ, Adam yín didá to apajlẹ JIWHEYẸWHE tọn mẹ to agbasa gbigbọnọ de mẹ. To whenẹnu JIWHEYẸWHE ma ko sọawúhia to gohọ̀ agbasalan tọn de mẹ gba. To enẹgodo, to Owé GENẸSISI 2:7 tọn mẹ, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE dá gbẹtọ sọn kọ̀gudu aigba tọn mẹ. To enẹgodo, Evi yín didè tọ́n sọn Adam mẹ. Na gbẹtọ jai to gohọ̀ agbasalan tọn lọ mẹ, JIWHEYẸWHE dóna jẹte wá to gohọ̀ agbasalan tọn dopolọ mẹ, na É ni do pego bo do flí mí gọ̀. Klisti wẹ Adam awetọ. To Kalvali, adaja Etọn hun, gbọn ohùn Etọn dali Asivu Etọn sọawúhia bo yín mẹfligọ̀. Asivu lọ wẹ olàn sọn olàn Etọn mẹ podọ ohú sọn ohú Etọn mẹ (EFESUNU 5:30). Míwlẹ kẹdẹdi gbẹtọ yín hinhẹn gọ̀wá titò JIWHEYẸWHE tọn mẹ. Enẹwutu, JIWHEYẸWHE wá míde to agbasa mẹ. To asiko dopolọ mẹ É gbẹ́sọ to JIWHEYẸWHE yín to Gbigbọ mẹ. É yín Otọ́ to whenuena É tin to olọn mẹ, podọ Ovi whenuena É tin to aigba ji. Ehe lọ wẹ yín titò aliho olọn mẹ po aigba ji tọn po, JIWHEYẸWHE po gbẹtọ po.

Alẹ̀nù yọ́yọ́ dèkunnu dogbọn JIWHEYẸWHE dopo dali, kẹdẹdile Alẹ̀nù hóhó dọ do. Awúsọhia Etọn kẹdẹdi Otọ́, Ovi podọ Gbigbọ Wiwé ma dohia JIWHEYẸWHE susu gba. “Jesu sọ gblọn dọ hlan ẹn, dọ, Tintan osẹ́ n lẹpo tọn wẹ, sè, hiẹ Islaẹli È, OKLUNỌ JIWHEYẸWHE mìtọn, OKLUNỌ dopo wẹ: podọ hiẹ na yinwanna OKLUNỌ JIWHEYẸWHE towe sọn ayiha towe lẹpo mẹ, podọ sọn alindọn towe lẹpo mẹ, podọ sọn nuyọnẹn towe lẹpo mẹ, podọ sọn huhlọn towe lẹpo mẹ.”(MALKU 12:29-30). Nawẹ omẹ de sọgan lẹn do dọ, OKLUNỌ sọgan dọ onújagọ de do Ohó JIWHEYẸWHE tọn go do? Apọsteli Paul wlán to Owé LOMUNU 3:30 tọn mẹ dọ, “Eyín mọwẹ e te dọ dopo wẹ JIWHEYẸWHE, podọ ewọ na sùwhẹna owhẹ̀ gbo sọn yise mẹ, podọ owhẹ̀ magbo gbọn yise lọ mẹ.” Ehe lọsu sọ yín ohó pipé de he Juda wlán, dọ, “Hlan JIWHEYẸWHE Wlẹngantọ mítọn dopo akàn lọ, gbọn Jesu Klisti OKLUNỌ mítọn mẹ, wẹ gigo po gigodaho po, ahọludu po huhlọn po ni tin, jẹnukọnna ojlẹ lẹpo, podọ dinvie, podọ jẹ whenu lọ lẹpo mẹ. Niṣẹ” (JUDA 1:25).

Whẹ́po mí nado dọhó do awúsọhiamẹ Etọn vòvo ji, mí dóna tá hinhọ́n do onú vivẹ de ji whladopo dogọ dogbọn JIWHEYẸWHE yínyín Etọn dali, kẹdẹdi Alẹ̀nù Yọ́yọ́. To Owé LOMUNU 9:4-5 tọn mẹ, apọsteli wlán dọ, dọmọ: “Mẹhe yín Islaẹli tọn lẹ; mẹhe tọn sọdodóvi, po gigo po, alẹ̀ nù lẹ po niná osẹ́ n omẹ pó, sinsẹ̀ n JIWHEYẸWHE tọn po opagbè lẹ po yín; mẹhe tọn otọ́ lẹ yín: podọ sọn mẹhe de Klisti gbọn agbasalan dali wá, mẹhe tin to onú popo ji, JIWHEYẸWHE donanọ kakadoi. Niṣẹ.” Mẹnu wẹ sọgan gbẹ́ ohó enẹ! Apọsteli Johanu dọ, dolé dọ, “Mí sọ yọ́nẹn dọ Ovi JIWHEYẸWHE tọn wá, bo sọ ná wuntùntùn mí, na mí nido yọ́ n ewọ he yín nugbo, míwlẹ sọ tin to ewọ he yín nugbo mẹ, yèdọ to Jesu Klisti Ovi etọn mẹ. Ehe wẹ JIWHEYẸWHE nugbo lọ po ogbẹ̀ madopòdo po.” (1 JOHANU 5:20).

JIWHEYẸWHE sọgan do Ede hia di Otọ́, Ovi podọ Gbigbọ Wiwé, bo sọ gbẹ́ to JIWHEYẸWHE dopolọ yín. Paul dèkunnu huhlọnnọ dọ, dọmọ: “Podọ matin núdindọ̀n, daho wẹ núdabla jijọ-di- JIWHEYẸWHE tọn: yè yí JIWHEYẸWHE hia to agbasa mẹ, bo sọ sùwhẹ nẹ́ to Gbigbọ mẹ, yè mọ ẹn to angẹli lẹ de, yè dọyẹwhehó etọn hlan Kosi lẹ, yè yí i sè to aihọn mẹ, yè sọ yí i daga do gigo mẹ.” (1 TIMỌTI 3:16). Kunnudidè yẹwhegán lẹ po apọsteli lẹ po tọn dóna yín sisè bo sọ yín alọkẹyí gbọn yisenọ lẹpo dali. JIWHEYẸWHE yínyín Jesu Klisti tọn wẹ dòdónu kàndeji yise mítọn tọn. To Owé KOLOSINU 2:2-3 tọn mẹ, Paul wlán dọ, “Na yè nido hẹnhomẹmiọn ayiha yetọn lẹ, kinkọ̀ n yé dopọ́ to owányin mẹ, podọ hlan adọkun gigọ́ dódó wuntùntùn tọn, na yé nido yọ́ n núdabla JIWHEYẸWHE tọn, yèdọ Klisti. Mẹhe mẹ yè yí adọkunnu núyọ́nẹn tọn po zìnzìn lẹpo po tọn whlá do.” Adavo eyín mí tindo núdohiamẹ nugbo Jesu Klisti tọn, whenẹnu mí tindo jlọjẹ gbọn adọkunnu whiwhla etọn lẹpo tọn dali.