Book
Obufumbo – Ekizibu Eky’eira
Ewald Frank
Navigate
Chapitres
expand_more
Navigate
Chapitres
Navigate
Chapitres
Jump to any chapter without leaving the reader.
Chapitre 12
ABAGHEEREZA BA KATONDA
12 / 15
Bwe tutwala abagheereza ba Katonda, kya muganhulo nti Katonda ti yabuuzaku waire mulala ebigema ku mbeera ey’amaka gaibwe. Yatwalanga yeena yeena Gwe Yalondanga, oba mufumbo oba ti mufumbo. Embeera edhobulamu obw’abakwenda Be dhalimu ebisomooza bingi ng’obulamu bwene bwe buli. Twena tusoma ku bantu abo abaayemerera mu byafaayo eby’ekkanisa, okugeza, Yoanne Wesley eyawasa namwandhu ng’ali n’abaana bana, obufumbo bwe obw’ali obuzibu einho. aye mu bo mwali muzira waire mulala eyali ow’eniimi eibiri, Omudankaanu oba omumenhi ow’amateeka.
Ni Daudi yenka gw’etusomaku nti yakola obwenzi, waire nga yali n’abakazi bangi. Yeena n’eyavunanizibwa ku kufa kwa iba wa Bathisheba. Omuntu tasobola kufumintiriza ensambo Daudi bwe yali mugumu okweyongera okwemba enhembo dhe, waire nga yatoolera ni Zabbuli edho edheghala einho edh’okwenenia. Ky’akakasibwa kiti ebirabo bya Katonda n’okwetebwa tibikyusibwa, ate bibaagho ng’okali kwenenia. Musengwa waife yegha Mwene ekitiisa eky’okwetebwa ekitiibwa kya »Mwama wa Daudi«. Katonda yaikiriza okwonoona kwa Daudi mu biseera ebyo, mu Ndagaano enkaire, memale obughanguzi obw’ekisa n’okusoniyibwa okw’ebibi kusobole okubaagho (Ab’e Roma 4:7-8). Mu nsambo yoonayoona, Musengwa taganha muntu yeenayeena okusalira omugheereza we omusango. Ky’aghandiikibwa era tikikyusibwa ebyanda n’ebyanda mu boonaboona, “Ghatabaagho agema ku bantu bange be nasiiga omuzigo…” (Zabbuli 105:15) ate “Niiwe ani asalira omusango omugheereza atali wuwo? Musengwa we mwene n’asalagho oba akola bukalamu, oba akola bubi, era aidha kukola bukalamu kuba Musengwa we n’amwemerezaagho” (Ab’e Roma 14:4).
Enoka oboneka oti ni yenka eyali ngaziraku ky’anenezebwa mu nsambo yoonayoona. Yali amaze okubona Musengwa kaidha ate nga ghagati w’olukunkumuli olw’abatuukirivu okusala okusalira abantu boonaboona omusango gubasinge (Yuda), Yali mufumbo, yali n’abaana ab’obulenzi n’abaghala, ate yatambulira ghalala ni Katonda. Ng’agheziiza emyaka 365, yatwalibwa mu Kitiisa, ng’akali kutwalibwa mu igulu omusaadha wa Katonda ono yayogerwaku okuba nti yasiimia Musengwa. Ye, okuba owomusanvu okuva ku Adamu, yali afaananizibwa n’omugole ali n’okutuukirizibwa mu mulembe guno ogusembayo ogw’Ekikunsu ky’Abaikiriza mu Kurisito omuliba okusiima kwa Katonda. Omugole aidha kwagaanana n’Amubayiiza ow’omu igulu ng’aziraku kamyamya waire nkokyo mu bulungi bwe bwonabwona. Ife abalamu Musengwa b’alyagaana nga tukaasigairegho lw’aliidha, baliba oti, nga Enoka, ti balifa aye balifuuka bufuuke.
Noa yali mufumbo, yali ni batabane be basatu ate yali mulangirizi ow’obutuukirivu. Okubitira mu bumanhirivu obuswaza obw’obutamiivu, yamanha ebivamu ng’amaze okunhwa omwenge ogw’emizabbibu yaatamiira. Mutabane we Hamu bwe yabona nga ise ali madu, yaamunhooma, agho tiyeebisa bukalamu ate yaayogera ebibono eby’amuleteera obuzibu. Noa omwenge bwe gwamuwa ku mutwe, yayogera Ebibono eby’obulanzi, “Canaani akolimirwe!” Oyo n’eyali mutabane wa Hamu. Waligho ebibi ebireeta ekikolimo, kuba ky’aghandiikibwa, “Omuntu yeenayeena anaanhoomanga ise oba inhinha, akolimirwenga.” (Amateeka Agokubiri 27:16). Katonda Ye akuuma Ebibono Bye byonabyona. Waire n’olwaleero ebikolimo bityo bisobola okusikirwa n’abo abanhoma baiseibwe oba bainhinha. Ba nkabi abaana abo iseibwe baisaaku emikono nga Yakobo bwe yakola.
Aburahamu yali iba wa Sara, yatwala Hagari era yaabzyiiza ni Ketula, mu oyo mwe yazaala abana mukaaga, Sara ng’amaze okufa.
Yakobo yali n’abakazi be ni bale ab’embali omwava abaana be ikumi n’ababiri. Ebintu byonabyona by’aghandiikibwa mu bulamba ate by’ayogerwaku mu kitabo ekitukuvu, nga mwotwalire nti yayenda inho Rakeli okusingaku leeya. Katonda ti yasungughala kuba yeena yatwala obukulu bwa muganda we obw’okuba omwana omuberi, ate ti yamukobera mu lwatu nti okoze ekikyamu, kuba yagemwa ekisa mu maiso ge, yagheebwa enkabi. Katonda alingirira ku myoyo gy’abalonde Be ate yaloba kubabaliraku kibi. Okuva mu mukuyikuyi n’omuguya, Yafuuka omuntu eyatuulana ekigwo ni Katonda, yafuna obughanguuzi bwene okutuusa obwire okukya.
Musa yali ni Zipora nga mukazi we, ate kabiri yatwala omukazi omu kushi. Ku nsonga eno Miriamu, mwanina ni Aaroni muganda we, tibaakisiima era baamuwakania. Kino kyali kitegeerekeka mu bantu, aye mu maiso g’Oyo omuwi w’amateeka ky’ali ky’enhinhalwa. Musengwa taganha omuntu yeenayeena mu nsambo yoonayoona okugena ku abo abasiigibwaku omuzigo, waire aba muganda wo oba mwanoko mu mubiri. Abagheereza ba Katonda ti kintu kya muntu yeenayeena ku bubwe, ti bairamu bwa b’amu maka oba ab’ekika, bali mu bugheereza obwa ghaigulu einho ku nsi kuno. Katonda tiyanenia Musa, aye yali ku luuyi lwe era yaasalira Miriamu omusango n’obulwaire obw’obugenge. Ebiboono nga biva mu munhwa gwa Katonda, era Musa bye yaghandiika wansi by’ali biri n’okusigala nga bituufu, “Omusaadha bw’afunanga omukazi owundi …” (Okuva 21:10). Kino n’ekiseera tukuume eniimi dhaife, memale obugheereza bwaife eri Musengwa bulobe kuba bwa busa.
Elukaana, lata wa Samueli, yali n’abakazi babiri, Hanna ni Pennina. Samueli n’oyo Hanna gwe yali asabye okuva eri Katonda era oyo enkabi ni kwe dhaali.
Mu nsonga ya Gideoni, tusoma nti yali n’abakazi bangi era n’abaana nsavu abaazaalibwa mu maka. Yakola ebintu ebikologho ng’ali mu bugheereza bwa Musengwa, aye kabiri yeena yatwala Isiraeli mu kusinza ebitali Katonda.
Kabiri tuli n’ebibono ebya Samusoni ebigema ku mukwano.
Titwidhi bingi ku basaadha ba Katonda bangi waire ebigema ku maka gaibwe. Ekyo kyoleka nga Katonda bwatatwala bya mu nsi okuba ekyamakulu ng’ogerangerainia n’ebya Katonda. Ku Isaia ey’ali omulanzi asinga okuba omukologho mu Ndagaano enkaire, mu kwogera ku bija okubaagho mu ntegeka ey’obununuzi, tusoma ghonka, “Agho naaja naaba ni mukazi wange yaatoola enda era yaazaala omwana omulenzi. Musengwa Katonda yankoba ati: Mutuume eriina OMUNHAGO OGW’AMANGU, OKUSWANKULA BYE BANHAGULWIRE.” (Isaia 8:3). Tikyaghandiikibwa omukazi ono naani.
Mu nsonga ya Yeremia, twidhi ghonka nti Musengwa yali amulonze okuviira irala mu lubuto lwa inhinha okuba omulanzi eri amaghanga. Nga omwisuka eyayeteebwa mu bugheereza.
Omulanzi Ezekieli yatwalibwa mu bunhage obwa Babiloni ni baganda be Abayidaaya. Lulala mu kyo, yakobera abantu ebibono ate olw’eigulo omukazi we yaafa.
Musengwa yagha omulanzi Hosea amagezi, “Ja obayiize omukazi atali mwesigwa malaaya…” (Hosea 1:2). Musengwa tiyandyogeire mu nsambo oti n’eyo, eri Kabona omukulu kuba mu Mateeka ge Mwene Yakoba ati, Kabona agema ku mere n’omuliro gwa Katonda abayiiza omughala omwegha yenka. Omukazi ono malaaya omwana Yezireeli, ate n’omughala ayetebwa Tasaasirwa, ate n’omulenzi owundi ayetebwa Tiibantu bange. Omuntu ayinza okwewuunia inho, kuba Katonda yali amaze okughandiika ebyafaayo bya Isiraeli n’eby’Ekikunsu ky’Abaikiriza mu Kurisito mu bwidhuvu mu nsambo ng’oti n’eyo (Ab’e Roma 9:24-27).
Mu Ndagaano empyaka mwona, tuli n’obutafaana mu basaadha ba Katonda. Omutume Petero yali mufumbo aye omutume Paulo ti yali. Ku nsonga ey’Ekikunsu ky’Abaikiriza mu Kurisito, abakulembeze n’abagheereza kibagwanira okuba abafumbo ate okuba n’omukazi mulala (1 Timotheo 3 a. o.). Aye, waali wazira bwetaavu butyo mu batume, abalanzi, n’abeegeresa, n’ebindi. Mu kino kyona, tuli n’okusoma Ekibono kya Katonda tukikozese nga bwe kyali kitegeeza nga bwe ky’ayogerwa mu kusooka. Twena buliidho tuteekwa okutegeera naani ayogerwaku butereevu. Kisobola okuba nti twenatwena tusoma ebyaghandiikibwa ebitukuvu omukala ogundi ate aghazira kusooka kubirowozaaku, aye ghonka okusoma ebirimu bwene kye kikoba? Kituufu!
Ku bulamu bwa Petero twagaana ekyogerwa ku inhazaala we eyali alwaire omusuudha era Musengwa yaamuwonia. Ku batume abansinga bungi, titwidhi ebigema ku bulamu bwaibwe mu bulambulukufu. Aye kiboneka ng’oti Paulo lulala yali mwetegefu okwogera, “Tiri mutume? Tiri wa idembe? Tyabona Yesu Musengwa waife? Imwe timwava mu mulimo gwe nakolera Musengwa waife? … Titugwaniire kugheebwa byakulya olw’omulimo gwe tukola? Titugwanira kukola ng’Abatume abandi era nga baganda ba Musengwa, era nga Petero abatambula ni bakazi baibwe? Barunaba ninze, niife twenka abali n’okukola okweyemerezaagho?” (1 Ab’e Korintho 9:1 + 5-6). Tubona tuti baganda ba Musengwa, Yakobo ni Yuda, bona baali bafumbo? Paulo ayogera ku Yakobo nga muganda wa Musengwe mu B’e Galatia 1:19 ate Yuda ayogera ku muganda we Yakobo mu kenga esooka ey’embaluwa ye.
Available translations
PDF
EPUB