Հայտնություն. Գիրք կնքված յոթ կնիքներո՞վ

ՀԱՎԵԼՎԱԾ

ԴԱՆԻԵԼԻ ՅՈԹԱՆԱՍՈՒՆ ՅՈԹՆՅԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ԱՐԴԻ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԱՍՏՎԱԾԱՇՆՉՅԱՆ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԼՈՒՅՍԻ ՏԱԿ Մերձավոր Արևելքի արդի իրադարձությունները նորից Աստվածաշնչի գիտակների ուշադրությունը հրավիրեցին Դանիելի գրքի վրա: Յոթանա- սուն յոթնյակների վերաբերյալ նրա տեսիլքը հատկապես կարևոր է լավա- գույն ձևով դասավորելու համար աստվածաշնչյան մարգարեությունների հետ կապված իրադարձությունները, որոնք կատարվում են համաշխար- հային իրադարձությունների կիզակետում՝ Իսրայելում: Դրա համար պետք է ուշադրություն դարձնել անցյալի, նաև ներկայի իրադարձություններին, որովհետև միայն այդպես կարող է հասկանալի դառնալ ապագան: Դանիե- լի գիրքը իրոք Հին Կտակարանի Հայտնության գիրքն է: Այդ գրքում է բա- ցահայտվում, թե ինչ է կատարվելու Իսրայելի հետ մինչև այս քաղաքակր- թության վերջը: Դանիել մարգարեն իր ժողովրդի հետ գտնվում էր բաբելոնյան գերու- թյան մեջ և քննում էր Երեմիա մարգարեի գրածները (Երեմ. 25:11, 29:10), որպեսզի պատասխան ստանա յոթանասուն տարի տևող ճնշման վերջի վերաբերյալ (Դան. 9:2): Հետո նա ջերմեռանդությամբ աղոթեց Աստծուն և իր սիրտը հեղեց Աստծո առաջ: Իր ժողովրդի մեղքերի համար ապաշխա- րության և նրանց ներման համար բարեխոսական երկար աղոթքից հետո Աստծուց պատասխան եկավ, մինչդեռ այն չէր վերաբերում գերության վեր- ջին, այլ Իսրայելին վերաբերող գալիք իրադարձություններին, ընդհուպ մինչև Մեսիայի գալուստը և վերջին ժամանակաշրջանի վերջը: «Քո աղաչանքի սկզբում խոսք դուրս եկավ, և ես եկա իմացնելու, որ դու ցանկալի ես, ուրեմն հասկացիր խոսքը և իմացիր տեսիլքը. յոթանասուն յոթնյակ է վճռված քո ժողովրդի և քո սուրբ քաղաքի վրա…» (Դան. 9:23,24): Գերությունը վերջացավ գրեթե երկու տարի անց, երբ Պարսկաստանի թագավորը թույլ տվեց վերակառուցել Երուսաղեմի տաճարը (Եզր. 1:1?3): Իսկ քաղաքը իր պարիսպներով վերակառուցվեց մոտ 100 տարի հետո մի- այն՝ Նեեմիայի ժամանակ: Ըստ Գաբրիել հրեշտակի խոսքերի հենց այդ

ժամանակ են սկսվում յոթանասուն յոթնյակները: Մեզ հայտնի է օրերի յոթնյակը (շաբաթը), բայց Տերը օգտվում է տարիների «յոթնյակ» հասկա- ցությունից: Ընդ որում խոսքը վեցապատիկ նպատակին հասնելու համար է, ինչպես դա հստակ արտահայտված է հետևյալ հատվածում. 1. հանցանքը վերջացնելու և 2. մեղքերը կնքելու և 3. անօրենությունը քավելու և 4. հավիտենական արդարություն բերելու և 5. տեսիլքն ու մարգարեն կնքելու և 6. ամենասուրբը օծելու համար: «Եվ իմացիր ու հասկացիր, որ Երուսաղեմը դարձյալ շինելու համար հրամանը դուրս գալուց մինչև Մեսիա իշխանը յոթ յոթնյակ ու վաթսու- ներկու յոթնյակ կա, որ դարձյալ պիտի շինվի հրապարակը և պարիսպը, այն էլ նեղ ժամանակներում: Եվ վաթսուներկու յոթնյակից հետո պիտի Մե- սիան մահով դատապարտվի, բայց ոչ թե Իր համար. և եկող ժողովրդի իշ- խանը պիտի փչացնի քաղաքը և սրբարանը և նրա վերջը իբր թե հեղեղով կլինի, և մինչև պատերազմի վերջը ավերումներ են որոշված: Եվ նա (հա- կաքրիստոսը) պիտի զորացնի ուխտը շատերի հետ մեկ յոթնյակ, և յոթն- յակի կեսին պիտի դադարեցնի զոհը և պատարագը, և տաճարի ծայրի վրա ավերածի պղծությունը կլինի մինչև որ վերջնական և նախասահման- յալ պատուհասը կթափվի ավերածի վրա» (Դանիել 9:25?27): Նրանք, ովքեր գիտեն մարգարեական Խոսքը և պատմությունը, համո- զիչ կերպով սահմանել են ժամանակների բաշխումը Երուսաղեմի վերա- կառուցման (Նեեմ. 2?րդ գլուխ) վերաբերյալ տրված հրամանագրից սկսած մինչև Քրիստոսի՝ Մեսիայի գալուստը: Ժամանակի երեք չափերը՝ յոթ, վաթ- սուներկու և մեկ յոթնյակները վերաբերում են Իսրայելին: Հեթանոսների համար շնորհքի և փրկության ժամանակը (Սաղմ. 118:24, Ես. 49:8, 2 Կորնթ. 6:2, Եբր. 4:7) գտնվում է 69?րդ և 70?րդ յոթնյակի միջև: Այն վարդապետությունը, որն ասում է, թե Հիսուս Քրիստոսն արդեն կա- տարել է յոթանասուներորդ յոթնյակի առաջին կեսը, սուրբգրային չէ: Այս հար- ցում էլ պետք է հստակորեն հարց տանք՝ Գիրքն ի՞նչ է ասում: Սուրբ Գիրքն ասում է, որ այս թեմայի վերաբերյալ Դանիել մարգարեի գրքում միայն երեք ժամանակի չափ կա՝ 7, 62 և մեկ յոթնյակ: Սուրբ Գիրքն ասում է, որ Մեսիան՝ Օծյալը, մահով կդատապարտվի 62 յոթնյակից հետո, ոչ թե 62 և կես յոթնյա- կից հետո: Սա է «ԱՅՍՊԵՍ Է ԱՍՈՒՄ ՏԵՐԸ» Իր Խոսքում. «Եվ վաթսուներկու յոթնյակից հետո պիտի Մեսիան մահով դատապարտվի…» (Դան. 9:26): Չկա սուրբգրային մի հատված, որը հաստատի, թե մեր Տերը ուխտ է կն- քել յոթ տարով, քարոզել է երեքուկես տարի և դրանից հետո խախտել է

այդ ուխտը: Ինչպես, որ Մովսեսի գրքում ժողովքի խորանում ծառայողնե- րի համար սահմանված էր (Թվոց 4:1?3), Հիսուսը Մարդու Որդու Իր ծառա- յությունը սկսել է երեսուն տարեկանում (Ղուկ. 3:23): Չի կարելի նույն համարը վերագրել Քրիստոսին և հակաքրիստոսին: Ե՞րբ և ո՞ւմ հետ է Քրիստոսը յոթ տարով ուխտ կնքել և հետո խախտել այն: Ինչպե՞ս կարող են առաջին երեքուկես տարիները վերաբերել նրան: Նա ոչ մի պայմանագիր չի կնքել Հռոմի հետ և հետո խախտել այն, իսկ Իսրայելի հետ ուխտը Նա չի քանդել, այլ, հակառակը, հաստատել է Նոր Ուխտը Ուխ- տի Արյունով (Մատթ. 26:26?28): Եվ այդ Նոր Ուխտը ժամանակավոր չէ, այլ հավիտենական: Դա սրբապղծության է նման, երբ հակաքրիստոսի մասին սուրբգրային հատվածը վերագրում են Քրիստոսին: Ոչ էլ Տերը դադարեցրել է զոհն ու պատարագը: Ամեն ինչ սովորականի պես շարունակվել է մինչև Քրիստոսից հետո 70 թվականը: Դանիելի 9?րդ գլխի 27?րդ համարում գրվածներից ոչ մեկը չի վերաբերում Քրիստոսին, այլ հակառակը, ամեն բան վերաբերում է հակաքրիստոսին: Հարյուրավոր այլ մեջբերումներ չեն կարող անուժ դարձնել Աստծո Խոսքից թեկուզ մեկ համար: Նա, ով Աստծուց է, համաձայնում է Իր Խոսքի հետ, և կարող է հաս- կանալ ողջ համատեքստը: Եթե նույնիսկ Հիսուս Քրիստոսի ծառայությունը տևել է երեք կամ երեքուկես տարի, այն եղել է 62?րդ յոթնյակի վերջում: Դա է «ԱՅՍՊԵՍ Է ԱՍՈՒՄ ՏԵՐԸ» Իր Խոսքում: Երեքուկես տարվա ընթացքում Իսրայելը ապրում է շնորհքի ժամանա- կաշրջանը, որի ժամանակ երկու մարգարեները հայտնվում են Երուսաղե- մում. «Իմ երկու վկաներին իշխանություն կտամ, ու հազար երկու հար- յուր վաթսուն օր քուրձ հագած կմարգարեանան» (Հայտն. 11:3): Այդ ժա- մանակ նրանք քարոզում են Խոսքը լիակատար աստվածային զորու- թյամբ: Նրանց ծառայության ընթացքում տաճարը կվերակառուցվի: Հրեաները սպասում են, որ Մեսիան գա Տաճարը, որովհետև գրված է. «Ահա ես ուղարկում եմ իմ դեսպանը, որ ճանապարհ պատրաստի իմ առա- ջին, և հանկարծակի է գալու իր տաճարի մոտ այն Տերը, որին դուք որո- նում եք, և ուխտի հրեշտակը, որին դուք հավանում եք. ահա նա գալիս է,? ասում է զորաց Տերը» (Մաղաք. 3:1): Նրանց կարծիքով Մեսիան առանձնա- պես հայտնի մարդ է, Դավթի ցեղից եղող (2 Թագ. 7 և այլ համարներ) մի իշ- խան (Եզեկ. 46?րդ գլուխ): Ահա թե ինչու նրանք խաբվում են հակառակոր- դի կողմից, որովհետև, անշուշտ, հատուկ առիթների ժամանակ նա ողջ աշ- խարհին ներկայանում է թագավորական գավազանը կրող մի իշխան: Հրե- աները գիտեն, թե ինչ է իրենց խոստացված Մեսիայի վերաբերյալ, այ- սինքն՝ Նա կտարածի Իր գավազանը Սիոնից՝ Երուսաղեմում գտնվող տա- ճարի սարից. «Տերը Սիոնից կուղարկի քո զորության գավազանը. տիրա- պետիր քո թշնամիների մեջ» (Սաղմ. 110:2):

Ինչպես Աստվածաշունչը հստակ ասում է, Մեսիան հոգևոր ծագում ունի, որը գալիս է երկնքից, և մարդկային ծագում, որը երկրավոր է: Մատթ. 1?ին և Ղուկ. 3?րդ գլուխներում կարդում ենք Նրա երկրային ծագումնաբա- նության մասին. «Դավթի որդի Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան գիրքը…» (Մատթ. 1:1): Իսկ Հովհ. 1?ին գլխում իմանում ենք Նրա երկնային ծագման մասին: Խոսքը, որ Աստված Ինքն էր, մարդ դարձավ: Հին Կտակարանում հաղորդվել էին երկու ոլորտներն էլ, իսկ Նոր Կտակարանում հաղորդվում են դրանց իրականացումն ու հաստատումը: Քրիստոսի վերաբերյալ Հռոմ. 1:3 համարում կարդում ենք. «…որ մարմնական կողմից Դավթի սերնդից եղավ»: Հռոմ. 9:5 համարում հիշեցվում է նահապետներից եկող երկրային ծագումը, ինչպես նաև Աստծուց եկող երկնային ծագումը. «Նրանցն են հայ- րերը, որոնցից է Քրիստոսը մարմնի կողմից, որը բոլորի վրա Աստված է հա- վիտյանս օրհնյալ. ամեն»: 1Կորնթ. 15:47 համարում ասվում է, որ Մեսիան «եկել է երկնքից», որ Նա Տեր է, որ եկել է երկնքից: Մաղաքիայի մարգարե- ության սուրբգրային հատվածը Նրան անվանում է Ուխտի Հրեշտակ, որն էլ հստակ կերպով հաստատվում է Հայտնության 10?րդ գլխում: Նայեք նաև Գործք 7:38 համարը: Նեեմիայի գրքում և Դանիելի մարգարեության մեջ չի խոսվում Տաճարի վերակառուցման մասին, այլ Երուսաղեմի՝ իր պարիսպներով և խրամատ- ներով: Հրամանագիրը, որի մասին այստեղ խոսվում է, և որից սկսում են հաշվել ժամանակները, տրվել է Պարսկաստանի թագավոր Արտաշեսի կողմից Քրիստոսից առաջ 445 թվականին: Այդ ժամանակից մինչև Մեսիա- յի մահը պետք է անցներ յոթ յոթնյակ՝ 49 տարի և 62 յոթնյակ՝ 434 տարի, այսինքն՝ ընդամենը 483 տարի: Եթե հաշվի առնենք, որ աստվածաշնչային մարգարեություններում տարին հաշվվում է 360 օր, իրոք հասնում ենք մեր Տիրոջ խաչելության տարուն: Այդպիսով 7 և 62 յոթնյակները, այսինքն՝ 69 յոթնյակները արդեն կատարվել են: Վերջին յոթնյակի սկիզբը մոտավորա- պես համընկնում է Հարս? Եկեղեցու հափշտակության ժամանակին: Այն- ժամ սկսվում է նոր հոգևոր սկիզբը Իսրայելի համար: Առաջին համաշխարհային տիրակալը, որն Իսրայելին դրեց ստրկու- թյան լծի տակ, Նաբուգոդոնոսորն էր: Նրանով սկսվեց չորս համաշխարհա- յին թագավորությունների հեթանոսական իշխանության գործադրումը (Դան. 2:7): Ինչպես առաջին տիրակալը գազանի սիրտ ստացավ, այնպես էլ վերջինը կստանա. «Նրա սիրտը մարդկությունից փոխվի, և նրան անա- սունի (մյուս թարգմանություններում՝ «գազանի») սիրտ տրվի, և նրա վրա- յով յոթ ժամանակ անց կենան» (Դան. 4:16): Նույն գլխում երեք անգամ ասվում է, որ անցնելու է յոթ ժամանակ, այսինքն՝ յոթ տարի, որոնց ընթաց- քում այդ առաջին տիրակալը գազան է մնալու: Այս նույնը վերաբերում է այս աշխարհի վերջին տիրակալին. վերջին յոթ տարիների ընթացքում, յոթանասուներորդ յոթնյակի ժամանակ, երբ սատանան կշպրտվի երկիր (Հայտն. 12:9) և կմտնի նրա մեջ, նրան կտա «իր գահը» (Հայտն. 13:2), նա իրեն կպահի գազանի պես: Առաջին երեքուկես տարվա ընթացքում դեռ չի կարողանա բացարձակ կերպով գործադրել իր իշխանությունը աշխարհի վրա, որովհետև այդ ժամանակ երկու մարգարեները կկատարեն իրենց ծառայությունը լիակատար աստվածային զորությամբ(Հայտն. 11?րդ գլուխ): Բայց վերջին երեքուկես տարվա ընթացքում, այսինքն՝ մեծ նեղու- թյան ժամանակ, կգործի սատանայական?գազանային ձևով: Այսպիսով, ըստ Սուրբ Գրքի վկայության, դեռևս մնում է մեկ յոթնյակ՝ երեքուկես տարի տևող շնորհքի ժամանակաշրջանը Իսրայելի համար, և երեքուկես տարի տևող մեծ նեղությունը (Դան. 7:25, Հայտն. 13:5?7): Այս վերջին յոթ տարիները սկսվում են հեթանոսներից եղող Հարս?Եկեղեցու հափշտակության հետ համարյա միաժամանակ: Հռոմը, ավելի ճիշտ Վա- տիկան պետությունը, համապարփակ «խաղաղության պայմանագիր» կկն- քի Իսրայելի, ՊԱԿ?ի և հարևան արաբական երկրների հետ: «Եվ նա (հա- կաքրիստոսը) պիտի զորացնի ուխտը շատերի հետ մեկ յոթնյակ, և յոթն- յակի կեսին պիտի դադարեցնի զոհը և պատարագը, և տաճարի ծայրի վրա ավերածի պղծությունը կլինի մինչև որ վերջնական և նախասահման- յալ պատուհասը կթափվի ավերածի վրա» (Դանիել 9:27): Թարգմանության մեջ ասվում է, որ նա ուխտ կկնքի շատերի, այսինքն՝ շատ ազգերի հետ: Մինչդեռ բնագրի այդ բառը պետք է իրականում թարգ- մանված լիներ «մի քանիսի հետ», ինչպես ուրիշ թարգմանություններում է ասվում, օրինակ, ֆրանսերենում՝ ?II fera une solide alliance aves plusieurs pour une semaine…?: Խոսքը ուխտի՝ յոթ տարվա պայմանագրի մասին է, որը կնքվում է մեկ կամ մի քանի մասնակիցների միջև: Այդ ուխտը միայն Իսրայելի հետ չէ, բայց վերաբերում է բացառապես Իսրայելին: Դիվանագի- տական հարաբերությունները միշտ հաստատվում են երկու պետություն- ների միջև: Մինչդեռ այս «խաղաղության պայմանագրում» ներգրավված են մի քանի երկրներ ու կրոններ՝ Իսրայելը, ՊԱԿ?ը, Հորդանանը և դրան մասնակցող հարևան պետություններ: Մինչև հիմա այս հայեցակետը ան- տեսվել է Աստվածաշնչի վարդապետների կողմից և ուշադրությունից դուրս մնացել. նրանք տեսնում էին միայն Հռոմն ու Իսրայելը: Մինչդեռ ըստ էության դա ամենակարևոր և ամենաանհրաժեշտ հայեցակետն է ճիշտ հասկանալու և ճիշտ դասավորելու համար վերջին ժամանակների մարգա- րեությունները, որոնք իրականանում են հիմա: Դանիելի 9?րդ գլխում «ժողովրդի» հետ մեկտեղ անընդհատ շեշտվում է նաև «սուրբ քաղաքը»: Իսրայելում և Երուսաղեմում գտնում ենք վայրեր, որոնք սուրբ են ոչ միայն հուդայականության, այլև քրիստոնեության և իս- լամի համար: 1994 թվականին Իսրայելի և Վատիկանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը անհրաժեշտ էր, որպեսզի հետա- գա բանակցություններ տեղի ունենային Երուսաղեմի վերաբերյալ: Ուրեմն այն ուխտը, որի մասին խոսվում է Դանիել 9:27 համարում, պայմանագիր չէ, որը կնքվում է միայն մեկ կառավարության հետ, այլ մի քանիսի. այն երկ- կողմանի չէ, այլ բազմակողմանի: Այդ մասին կատարյալ ճշգրտությամբ կա- րելի է կարդալ Դանիելի գրքում: Սուրբ Գրքի այս խոսքի իմացության մեջ է բանալին՝ հայտնությունը՝ ճիշտ հասկանալու համար այն բանակցություն- ները, որոնք տեղի են ունենում Մերձավոր Արևելքում և Վատիկանում: Իսրայելի հետ դեսպանների փոխանակումը ցույց է տալիս Վատիկանի կարգավիճակը, որպես սովորական պետության, բայց խոսքը նախօրոք հաղորդված ուխտի մասին չէ: Այդպիսի ճանաչումը սովորական բան է աշ- խարհի պետությունների միջև և սահմանափակված չէ ժամանակով: «Յոթ տարվա պայմանագրում» խոսքը չի վերաբերելու դեսպանների փոխա- նակմանը և դիվանագիտական ներկայացուցչությունների հաստատմանը, այլ Երուսաղեմում առկա երեք համաշխարհային կրոնների իրավունքների և պարտականությունների հաստատմանը: Մինչև հիմա Երուսաղեմը եղել է միայն Իսրայելի մայրաքաղաքը, ոչ թե որևէ այլ ժողովրդի: Մյուս երկու համաշխարհային կրոնների՝ քրիստոնեու- թյան և իսլամի համար, այդ քաղաքը մինչև վերջերս երկրորդական կարևորություն ուներ: Բայց հիմա, տարօրինակ կերպով, իրենց հայացքներն ավելի ու ավելի են ուղղում Երուսաղեմին: Նրանք թողնում են Մեքքայի և Մե- դինայի, Լուրդի և Ֆատիմայի ուխտագնացության վայրերը և իրենց ողջ ուժը կենտրոնացնում են Իսրայելի մայրաքաղաքի վրա, Երուսաղեմի վրա: Երկրի վրա միայն մեկ մարդ կա, որին թե՛ հրեաները, թե՛ մուսուլմաննե- րը նայում են հարգանքով. դա պապն է, որին համարում են բոլոր կրոննե- րի կենտրոնական դեմք: Նաև գերազանց են նրա հարաբերությունները ՊԱԿ?ի և արաբական աշխարհի հետ: Այսպես Վատիկանը մեծ դեր կխաղա բանակցությունների ժամանակ և կաջակցի Իսրայելի փափագին՝ արաբնե- րից թույլտվություն ստանալ տաճարի վերակառուցման համար, և այն կընդգրկի պայմանագրի մեջ: Այդ առթիվ «ամենաբարձր դիվանագիտու- թյամբ» կխոսի մարդու իրավունքների և երեք միաստվածային կրոնների հավասար իրավունքների մասին: Այդ ամենը կլինի, որպեսզի կատարվի Սուրբ Գրքում գրվածը: «Երուսաղեմի պայմանագրի» հիման վրա այն ժամանակվա գործող պապը ամենայն շքեղությամբ կգա Երուսաղեմի վերակառուցված տաճա- րը, ինչպես նախօրոք ասվել է արդեն երկու հազար տարի առաջ. «…մինչև որ նա Աստծո տաճարում նստի և ինքն իրեն ցույց տա, որ Աստված է» (2 Թես. 2:4): Աստված մարդ դարձավ Որդու մեջ և ծառայի կերպարանք ընդունեց:

«Անօրենության մարդը», որպես «կորստյան որդի», ինքն իրեն բարձրաց- նում է իբրև աստված, անսխալականության է հավակնում և երկրպագու- թյուն է ընդունում: Նախ հրեաները ընկնում են ծուղակի մեջ և հավատում են այս սուտ «մեսիային» այն օգնության պատճառով, որն իրենց տրվեց Երուսաղեմի պայմանագրի կնքման ժամանակ: Մինչև այդ պահը Մովսեսի քողը մնալու է հրեաների վրա: Այնժամ նա, գայիսոնը ձեռքին, հրեաներին է բերում քրիստոնեության իր տարբերակը, այսինքն՝ կաթոլիկությունը: Այդ ժամանակ է պայթում «ռումբը», Տերը հայտնվում է Իրեններին որպես Ուխ- տի Հրեշտակ (Հայտն. 10?րդ գլուխ) և հակառակորդին ոչնչացնում է Իր բե- րանի Հոգով (Ես. 11:4, 2 Թես. 2?րդ գլուխ): Պայմանագիրը խախտվում է, և երկու մարգարեները, որպես հոգևոր առաջնորդներ, սպանվում են: Դրա- նով վերջանում է վերջին յոթնյակի առաջին կեսը, և սկսվում են դատաս- տանների և մեծ նեղության երեքուկես տարիները(Դան. 7:25, Հայտն. 13:5): Դանիելի 12?րդ գլխում տրվում է այս հարցը՝ ինչքան է տևելու այդ պա- հից մինչև այս սքանչելի դեպքերի վերջը: 7?րդ համարում ասված երդումը հստակորեն ցույց է տալիս Հայտն. 10:5 համարը, որում հայտարարվում է, որ այլևս ժամանակ չի լինելու, ուշացում չի լինելու: Դան. 12:7 համարում գրված պատասխանը հետևյալն է. «Եվ ես լսեցի, որ այն կտավ հագած մարդը, որ գետի ջրերից վեր էր, իր աջ և ձախ ձեռքը բարձրացրեց դեպի երկինք և երդում արեց հավիտյանս կենդանի եղողով, թե մի ժամանակ, ժամանակներ և կես. և երբ վերջանա սուրբ ժողովրդի ձեռքի փշրվելը, այս ամենը պիտի կատարվի» (Դան. 12:6,7): Մինչև վերջ Աստված ճշգրիտ է Իր Խոսքի մեջ, նույնիսկ օրերը սահմա- նելիս: Երկու մարգարեների ծառայությունը տևում է 1260 օր (Հայտն. 11:3), իսկ դա ճիշտ երեքուկես տարի է: Այդ ընթացքում տաճարը վերակառուց- վում է: Դա յոթնյակի առաջին կեսն է: Բայց տաճարի վերակառուցումից և չափումից հետո սուրբ քաղաքը ոտնակոխ է լինում քառասուներկու ամիս շարունակ: Դա ուղիղ երեքուկես տարի է, որի մասին խոսվում է Հայտն. 11:2 համարում. «…որովհետև այն հեթանոսներին է տրված: Եվ սուրբ քա- ղաքը քառասուներկու ամիս կոխ կտան»: Ղուկ. 21:24բ համարում աս- վում է. «…եվ Երուսաղեմը հեթանոսների կողմից ոտնակոխ կլինի, մինչև որ հեթանոսների ժամանակները վերջանան»: Յոթնյակի երկրորդ կեսը երկու երկարացում է ստանում. «Մշտնջենա- կան զոհը վերացնելու և ավերածի պղծությունը դնելու ժամանակից հետո հազար երկու հարյուր իննսուն օր է» (Դան. 12:11): Ուրեմն 30 օր ավելի կլի- նի, մինչև վերջնական պատուհասը թափվի ավերվածի վրա: Հետո ասվում է օրերի երրորդ քանակի մասին, այսինքն՝ 1335 օր: Ակնհայտ է, որ ևս 45 օր անհրաժեշտ կլինի, որ կատարվեն վերջին իրադարձությունները, օրինակ՝ ազգերի դատաստանը (Ես. 2:4, Միքիա 4:3, Մատթ. 25:32, Հայտն. 11:18,

20:4), և միայն դրանից հետո Թագավորությունը կարող է սկսվել: Ամեն բան կվերադառնա կատարյալ վիճակին: Ողջ արարչագործությունը միասին հառաչում և սպասում է այն ժամանակին, երբ կազատագրվի ապականու- թյան ծառայությունից (Հռոմ. 8:19?22): Ժամանակի վերջին չափի մասին ասվում է. «Երանի նրան, որ կսպասե և կհասնե հազար երեք հարյուր երեսունհինգ օրվան» (Դան. 12:12): Դրա- նով են վերջանում վերջնական փուլում կատարվելիք իրադարձություննե- րը, մինչև որ նոր կարգը սահմանվի հազարամյա թագավորության հաստա- տումից առաջ: Երանելի է նա, ով մինչև վերջ կհամբերի, որովհետև երկրի վրա մնացողները կմտնեն հազարամյա թագավորություն: Ողջ արարչա- գործությունը կկարողանա նորից շունչ քաշել, և ողջ աշխարհը կհայտնվի դրախտային վիճակում: Ըստ Սուրբ Գրքի վկայության հազարամյա թագա- վորությունից առաջ չկա աշխարհի համընդհանուր վախճան՝ կատարյալ կործանումով, ինչպես ոմանք սխալմամբ սովորեցնում են, այլ միայն կրա- կով զտում և մաքրում, որն էլ բերում է փառավոր նոր սկիզբ, ինչի առթիվ արարչագործությունը արդեն ուրախանում է: Այդ ժամանակ է, որ խաղա- ղությամբ գայլը կբնակվի գառան հետ, կովն ու արջը միասին կարածեն (Ես. 11:6?9 և այլ համարներ), որովհետև սատանան կապված և անդունդը նետված կլինի (Հայտն. 20?րդ գլուխ): Ինչ վերաբերում է վերջին ժամանակների կրոնական և քաղաքական զարգացումներին, ահա թե ինչ է ասել Աստծո մարդ Ուիլյամ Բրանհամը ԱՄՆ?ի Ջորջիա նահանգի Տիֆտոն քաղաքում արված քարոզում, 1962 թվականի մարտի 19?ին, «սառը պատերազմի» թեժ ժամանակ, Բեռլինի պատի կառուցումից միայն մի քանի ամիս անց, երբ արևելքի և արևմուտ- քի զրահամեքենաները կանգնած էին դեմ?դիմաց. «Ուսուցման անձրև է թափվում: Ուսուցման անձրև է թափվում ազգերի վրա: Կոմունիզմը ցան- վել է ամեն ազգի մարդկանց մեջ: Հռոմի արթնությունն է տեղի ունենում: Գիտե՞ք, ինչ կլինի, եթե… Բեռլինի արևելյան մասը վերադարձվի: Դա կբերի… հռոմեական կայսրությանը ճիշտ այն վիճակին, որում նա եղել է Հիսուս Քրիստոսի ժամանակ: Հաստատ է, որ այդպես կլինի: Անկաս- կա՛ծ»: Քանի որ համաշխարհային կոմունիզմը այլևս գոյություն չունի, այն չի կարող սպառնալիք լինել Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու համար: Ընդհակառա- կը, կաթոլիկ եկեղեցին նոր վերելք է ապրում նախկին կոմունիստական երկներում: Նա, ով տեղյակ է գործի ներքին դրդապատճառներից, գիտի, թե ինչ դեր է խաղացել Վատիկանը կոմունիզմի փլուզման մեջ: Սառը պա- տերազմն ավարտվել է, Բեռլինի պատը՝ անհետացել: Մոտ 50 տարի ան- ցավ, մինչև վերջին ռուս զինվորները լքեցին գերմանական հողը 1994 թվականի օգոստոսի 31?ին: Գերմանիան վերամիավորված է, և Եվրոպան

միավորման գործընթացի մեջ է: Միևնույն ժամանակ համաշխարհային կա- թոլիկությունը բարձրանում է, և այսպես մեր աչքերի առջև է հայտնվում Հռոմեական կայսրությունը: 1957 թվականի մարտի 25?ին ստորագրվեց Հռոմի պայմանագիրը, որը հանդիսանում է Եվրոպական տնտեսական համագործակցության հիմքը: Այս պայմանագիրը չէր կնքվի աշխարհի ուրիշ ոչ մի քաղաքում: Համաշ- խարհային քաղաքականությունը կարող է կատարվել միայն աշխարհի մայ- րաքաղաքում: Այս դեպքում խոսքը Հռոմեական կայսրության մասին է, որը, որպես վերջին համաշխարհային թագավորություն, մնալու է մինչև վերջ: Հիսուսի ժամանակ Իսրայելը Հռոմի տիրապետության տակ էր: Ք. Ա. 63 թվականից Հուդայի երկիրը պատկանում էր Հռոմեական կայսրությանը: Մակաբեյացիների թագավորությանը բռնությամբ վերջ էր տրվել: Հռոմի կայսր Օգոստոսը Հիսուսի ծննդյան ժամանակ հրամայեց, որ աշխարհա- գիր լինի ողջ հռոմեական կայսրությունում, որին պատկանում էր նաև Հրե- աստանը (Ղուկ. 2:1?5): Պողոսը, որ հրեա էր, ծնվել էր որպես Հռոմի քաղա- քացի(Գործք 20:25?29), հռոմեացի զորապետ Տիտոսը, որը պաշարեց և ավերեց Երուսաղեմը, այն անարգ իշխանն էր, որի միջոցով պետք է դա- տաստանը գար Իսրայելի վրա (Մատթ. 24:15?22, Մարկ. 13:14?20, Ղուկ. 21:20?24): Տարօրինակ է, բայց ճշմարիտ. 1964 թվականից Իսրայելը հա- տուկ կարգավիճակով միացել է Եվրամիությանը: «Տասներկուսի համագործակցության» նոր անձնագրերի վրա այլևս առաջինը չի գրվում սեփական երկիրը, այլ «Եվրոպական համագործակ- ցությունը»: Արդեն հիմա եվրոպական իրավունքը գերիշխում է ազգային իրավունքի վրա: Ազգային դատարանները որոշ վճիռներ վերաքննման հա- մար ուղարկում են Լյուքսեմբուրգում գտնվող Եվրոդատարանին: Եվրա- խորհուրդը, եվրոպական կենտրոնական բանկը և ամենակարևոր հաստա- տությունները արդեն գտել են իրենց տեղը: Եվրամիությունը միաժամանակ հիմք է ծառայում համաշխարհային կառավարության համար, որն, իհար- կե, իր իշխանությունը կգործադրի համաշխարհային կրոնական մայրաքա- ղաքի՝ Հռոմի հետ սերտ համագործակցությամբ: Բոլոր ժողովուրդների հպատակեցումը կատարվելու է Հռոմի քաղաքական իշխանության միջո- ցով, իսկ Աստվածաշնչի համաձայն հավատացող քրիստոնյաների և հրեա- ների հալածանքը լինելու է Հռոմի կրոնական իշխանության միջոցով: Վատիկան պետության, Իսրայելի, ՊԱԿ?ի և արաբական պետություննե- րի միջև բանակցությունները կշարունակվեն հաջողությամբ, չնայած դժ- վարություններին և հակահարվածներին: 1993 թվականի դեկտեմբերի 30?ին փաստաթղթեր ստորագրվեցին Վատիկանի և Իսրայելի միջև, և մի- այն մեկ օր հետո՝ դեկտեմբերի 31?ին Վատիկանի նույն պատվիրակությու- նը բանակցություններ էր վարում ՊԱԿ?ի հետ: Դրանից կարող ենք եզրակացնել, որ նախօրոք հաղորդված վախճանաբանական իրադարձություն- ները շատ մոտ են և իրականանալու են մեկը մյուսի հետևից: Նորից ու նո- րից խոսում են այդ տարածաշրջանում խաղաղության և ապահովության «պատմական» նշանակության և նպատակի մասին, «պատմական» իրա- դարձությունների մասին, «պատմական» պայմանագրերի մասին, և նույ- նիսկ 1993 թվականի սեպտեմբերի 21?ին Կաստել Գանդոլֆոյում Հովհան- նես Պողոս II?ի և Երուսաղեմի գերագույն Ռաբբի Մեիր Լաուի «պատմա- կան» ձեռքսեղմումի մասին, ինչպես նաև Վաշինգտոնում Արաֆաթի և Ռա- բինի ձեռքսեղմումի մասին: Ըստ 1993 թվականի սեպտեմբերի 13?ին Վաշինգտոնում ստորագրված համաձայնագրի, Երուսաղեմի վերջնական կարգավիճակի վերաբերյալ բանակցությունները պետք է սկսվեն երեք տարուց և վերջանան ամենա- ուշը երկու տարի հետո: Միացյալ նահանգների հայտնի քաղաքական գոր- ծիչ Հենրի Կիսինջերը, որն ազգությամբ հրեա է և ծնվել է Ֆյուրտեում, Նյուրնբերգի մոտ, այդ համաձայնագրի ստորագրումից անմիջապես հետո ասաց. ?Peres walked into a trap. ?՝ «Պերեսը թակարդն ընկավ»: Պերեսի անունը ըստ Ծննդ. 38:29 համարի նշանակում է «ճեղք», իսկ ըստ Դան. 5:28 համարի՝ «բաժանում»: Պերեսը բաժանում է սեփական երկիրն այն- պես, որ «ճեղք» է հայտնվում: Կնեսետի 120 պատգամավորներից 61?ը հա- վանություն տվեցին պայմանագրին: Այդպիսով, մեկ ձայնը վճռորոշ եղավ: Աստվածաշնչյան տեսանկյունից Աստծո կողմից հաստատված խոս- տացված երկրի սահմանների գծումը բոլորովին ուրիշ է: Ռուբենի և Գադի երկու ցեղերը և Մանասեի ցեղի կեսը բաժին ունեին Հորդանանի արևելյան մասում (Հեսու 1:12?15): Իսրայելն, ընդհակառակը, պետք է լրացուցիչ տարածքներ ստանար, որպեսզի աշխարհագրականորեն նույնպես կա- տարվեր աստվածային կարգադրությունը: Անկասկած, դա դեռ կլինի, և հենց աստվածային միջամտությամբ: Ոչ թե Գազան կամ Երիքովը, ոչ էլ Անդրհորդանանը կամ Գոլանի բար- ձունքներն են լինելու ծանր քար բոլոր ժողովուրդների համար, այլ Երու- սաղեմը, որը ծանր քար կմնա մինչև վերջին ճակատամարտը, և «ամեն նրան բարձրացնողները պետք է անպատճառ ջարդվեն» (Զաք. 12:2?3): Գազայի և Երիքովի պայմանագրի միջոցով բոլոր շրջակայքի ժողովուրդ- ները հայտնվում են ուղիղ Երուսաղեմի մուտքի դռների մոտ: ՄԱԿ?ի բոլոր ազգերը դիրքորոշում են ընդունել հօգուտ Արաֆաթի, դրանով իսկ՝ Իսրա- յելի դեմ: Արաֆաթն այն մարդն է, որ 1974 թվականին հայտարարարեց իր նվաճման ծրագիրը, որում ասվում է հետևյալը. «Մենք ռազմավարական հենադաշտեր կհաստատենք Գազայում և Երիքովում՝ այնտեղից Երուսա- ղեմը նվաճելու համար: Որովհետև Երուսաղեմն ունեցողը ունի ողջ Իսրա- յելը»: Վաշինգտոնի պայմանագրի ստորագրումից վեց օր հետո, այսինքն՝

1993 թվականի սեպտեմբերի 13?ին Կահիրեում արաբական լիգայի 19 արտգործնախարարների առջև նա կրկնեց իր նույն՝ աստիճանական ծրա- գիրը: Նա ՊԱԿ?ի կանոնադրությունից կարդաց վաղուց հայտնի դրույթը և վերջացրեց հետևյալ բառերով. «Մեր նպատակը Իսրայելի բնաջնջումն է»: Արդեն բազում պատերազմների ժամանակ, որոնց մասնակցել է Արաֆաթը, սկսած առաջին պատերազմից՝ 1948 թվականից, նրանք ուզում էին, ինչ- պես իրենք են ասում «Իսրայելին ծովը նետել»: Այսպիսին է ՊԱԿ?ի նշանաբանը՝ նախ Գազան և Անդրհորդանանը, հե- տո՝ Երուսաղեմը և ողջ Իսրայելը: Դրա համար Արաֆաթը իր պետական զի- նանշանի վրա դրոշմել է տվել ողջ Իսրայելը ՝ Էյլաթից մինչև Հայֆա, Երու- սաղեմի և Թել Ավիվի միջով: Նրա պատկերացմամբ Պաղեստինի պետու- թյունը, որն իրականում որպես այդպիսին երբեք չի եղել, պետք է հիմա ծն- վեր: Պաղեստինի անունը ծագում է հունահռոմեական ??Palaistine?? անու- նից, որն վերագրվում էր փղշտացիների երկրին: Դա այսօրվա Գազայի գո- տին է, ոչ ավելին: Արաբական երկրների տարածքը 640 անգամ մեծ է Իս- րայելի տարածքից, և նրանք կարող էին առանց դժվարության իրենց մոտ բնակեցնել իրենց հավատակից և զինակից ընկերներին: Սուրբ Գիրքը չի ասում, որ քաղաքական և կրոնական բանակցություն- ների միջոցով ճշմարիտ խաղաղություն կհաստատվի: Աստվածաշնչում գրված է այն, ինչ կատարվում է հիմա. խոսում են խաղաղության մասին և բանավիճում են դրա շուրջ: Տարածքներ են տալիս խաղաղության համար և ամեն առիթով փոխզիջումների են գնում, մինչև որ այդ տարածաշրջա- նում հաստատվի «խաղաղության և ապահովության» պայմանագիրը: Այս ամենը լինում է, որ Սուրբ Գրքում գրվածը կատարվի: Մինչդեռ մնում է սուրբգրային այս նախազգուշացումը. «Որովհետև երբ ասեն, թե խաղա- ղություն և ապահովություն է, այն ժամանակ նրանց վրա կորուստը հան- կարծակի կհասնի, ինչպես ցավը՝ հղիի վրա, ու նրանք չեն ազատվի» (1 Թես. 5:3): Արդեն 1938 թվականի սեպտեմբերի 29?ին բրիտանական վարչապետ Չեմբեռլենը Հիտլերի հետ Մյունխենի համաձայնագիրը ստորագրելուց հե- տո հայտարարեց. ??Peace in our days??«Խաղաղություն մեր օրերում»: Հա- զիվ մի քանի շաբաթ անց, այսինքն՝ 1938 թվականի նոյեմբերի ինին հիտ- լերյան Գերմանիայում ժողովարանները կրակի մեջ էին: 91 հրեա սպանվեց նացիստների ձեռքով, 26000 հոգի տարվեց համակենտրոնացման ճամ- բարներ, և անթիվ հրեական առևտրի տներ ավերվեցին: 1993 թվականի սեպտեմբերի 13?ին հնչում էր նման մի լոզունգ. ??Peace in our time?? «Խա- ղաղություն մեր ժամանակներում»: Թեև Իսրայելի վարչապետ Ռաբինը շեշտել է խաղաղությունը՝ կարդալով Ժողով. 3:8 համարում գրվածը՝ «…սի- րելու ժամանակ և ատելու ժամանակ. պատերազմի ժամանակ և խաղաղության ժամանակ», Իսրայելի ժողովրդի և Երուսաղեմ քաղաքի համար դեռևս վատ ժամանակներ են գալու, որովհետև Աստված նախօրոք հայտ- նել է այդ Սուրբ Գրքում: Իսկ հեթանոսների համար շնորհքի ժամանակաշրջանը շարունակվելու է մինչև որ Աստված Իր շնորհքով նորից դառնա Իսրայելին: Եկեղեցու և Իս- րայելի հետ կապված այս ժամանակաշրջանը մարգարեական իմաստով նաև կոչվում է «վերջին օրեր» (Գործք 2:17, Եբր. 1:2 և այլն): Պենտեկոստեից հետո իր երկրորդ քարոզի ժամանակ Պետրոսը վկա- յակոչեց 2Օրին. 18:15?18 համարներում գրվածը՝ ցույց տալու համար, որ Քրիստոսը՝ Մեսիան, այն Մարգարեն էր, որի մասին մարգարեացել է Մով- սեսը՝ ասելով. «…և այնպես կլինի, որ ամեն մարդ, որ այն մարգարեին, չլ- սի, ժողովրդի միջից պիտի ջնջվի»: Նա նաև ասում է, որ բոլոր մարգարե- ները Սամվելից սկսած «այս օրերը պատմեցին» (Գործք 3:22?24): Այս վեր- ջին երկու օրերը դանդաղ, բայց հաստատուն կերպով հասնում են իրենց ավարտին: Ովսե մարգարեն նույնպես հիշատակել է այս վերջին օրերը՝ Իսրայելի ցրվելու հետ կապված. «Եկեք ու ետ դառնանք Տիրոջ մոտ, Որ Նա պատա- ռեց և Նա էլ կբժշկի մեզ. Նա զարկեց, Նա էլ կպատի մեզ: Նա մեզ կկենդա- նացնի երկու օրից հետո, Երրորդ օրը Նա մեզ կկանգնեցնի, Եվ մենք կապ- րենք Նրա առաջ» (Ովսե 6:1,2): Հիշատակված երկու օրերը ներկայացնում են երկու հազար տարիները, որոնց ընթացքում Իսրայելը ցրվեց, և այդ օրե- րի վերջում է նա հավաքվելու, ինչպես այդ մասին վկայում են բազմաթիվ սուրբգրային հատվածներ և ինչպես մենք տեսնում ենք մեր սերնդում: Երբ ասվում է, որ երկու օրից հավաքվելու են, չի նշանակում, որ նրանք արդեն կյանք են ստացել Աստծուց, որովհետև կյանքը նրանց կտրվի միայն այն ժամանակ, երբ նրանք կճանաչեն իրենց Մեսիային: Միայն Նրա մեջ է հավիտենական կյանքը բոլոր մարդկանց համար, որովհետև միայն Հիսուս Քրիստոսով Աստված անձամբ հայտնվեց մեզ՝ մարդկությանը փրկություն բերելու համար: Իսրայելի վերաբերյալ ասվում է. «Երրորդ օրը Նա մեզ կկանգնեցնի…» (Ովսե 6:2): Դա լինելու է մեր ժամանակից հետո. երբ Իս- րայելի համար սկսվի շնորհքի ժամանակը, որը համընկնում է Տիրոջ օրվա հետ, նրանք այդ ժամանակ կյանք կստանան: «Որովհետև եթե նրանց մեր- ժումն աշխարհին հաշտություն է, ապա նրանց ընդունելությունն ի՞նչ է, եթե ոչ մեռելներից կենդանացում» (Հռոմ. 11:15): Մինչ այդ, չնայած նրանց հավաքվելուն և ազգի հարությանը, Մովսեսի քողը մնում է նրանց վրա: Այսպես է Պողոսն ասում 2Կորնթ. 3:15 համարում. «Այլ մինչև այսօր, երբ Մովսեսի գիրքն են կարդում, նրանց սրտերի վրա մի քող է ընկած: Բայց երբ դեպի Տերը դառնան, այդ քողը կվերցվի»: Աստվածային փրկության ծրագիրը ընթանում է ճիշտ այնպես, ինչպես

Աստված որոշել էր հավիտենության մեջ: Մենք իրոք գտնվում ենք վերջին ժամանակների աստվածաշնչյան մարգարեությունների իրականացման և իրագործման մեջտեղում: Ցանկացած պահի հնարավոր է, որ շնորհքի ժա- մանակը հեթանոսների համար ավարտվի, Հարսը հասնի կատարելության և հափշտակվի, Աստված նոր հոգևոր սկիզբ տա Իսրայելին, հակաքրիստո- սի հետ ուխտը հաստատվի և տաճարը վերակառուցվի: Թե ինչքան են հրեաները սպասում խոստումների իրագործմանը, երևում է հետևյալ փաստից. Իսրայելի կրոնական գործերի նախարարի և գերագույն ռաբբիության հովանավորությամբ տաճարի համար օգտա- գործվող 93 պարագաները արդեն պատրաստված են: Դրանք կարելի է տեսնել Երուսաղեմում, Միսգավ Լադաշ փողոց 24?ում: Պաշտամունքի հա- ջորդ պարագան, որը պատրաստվելու է, աշտանակն է, որն ունենալու 1,80 մետր բարձրություն, ըստ Ելից 25:31?40 համարների, որը պատրաստվելու է 43 կգ կշռող մեկ ոսկու ձուլակտորից: Ուխտի տապանակի պատրաստու- մը նախատեսված չէ, որովհետև Սուրբ Գրքին քաջատեղյակ հրեաները հա- վատում են, որ ի տարբերություն տաճարի մյուս պարագաների, որոնք ռազմաավար են դարձել, Ուխտի տապանակը անվնաս մնացել է տաճարի ավերակներից մեկում: Այդ հավատացյալ հրեաները բացահայտ ասում են, թե ինչ իրադարձու- թյուններ են ակնկալում մոտ ապագայում: Նրանք համոզված են, որ 1948 թվականի մայիսին Իսրայել պետության ծնունդով և հիմնադրումով Աստ- ված նորից Իր ժողովրդին դրել է հոբելյան տարու սկզբնական ռիթմի մեջ: Նրանք հավատում են, որ 49 տարի հետո նորից կհռչակվի հոբելյան տա- րին, ինչպես անցյալ ժամանակներում հաստատված էր Իսրայելի համար Մովսեսի միջոցով (Ղևտ. 25:8?13): Ըստ նրանց հաշվարկի դա կարող էր լի- նել 1998 թվականին: Մենք չենք կարող և չպետք է գալիք իրադարձություն- ների համար ժամանակ սահմանենք, բայց պետք է գիտակցենք, որ դրանց իրագործումը մոտ է: Իսրայելի վերադարձը խոստացված երկիր անխուսա- փելիորեն իր հետ պետք է բերի մյուս բաները, որոնք խոստացված են իրեն: Եկեղեցու համար Իսրայելում կատարված բոլոր դեպքերը պետք է տագ- նապի ազդանշան լինեն: Մինչև Աստված կսկսի փրկության ծրագիրը Իս- րայելի համար, փրկագնման ծրագիրը հեթանոսներից եղող Եկեղեցու հա- մար պետք է ավարտված լինի: Բոլոր կանխասված բաները շոշափելի կեր- պով մոտեցել են, և ավելի է մոտեցել այն օրը, երբ երկնային Փեսան գալու է տանելու Իր երկրային Հարսին այն բնակարանը, որը Նա պատրաստել է նրա համար: Քանի որ հավատում ենք բոլոր այդ բաներին, տեսնում և հասկանում ենք դրանք, կարող ենք բարձրացնել մեր գլուխները: Մենք չենք ենթադ- րում, այլ աստվածաշնչյան մարգարեական իրադարձություններից ելնելով գիտենք, որ մեր Տիրոջ վերադարձը հիմա շատ մոտ է, և դրա հետ մեկ- տեղ Հարս?Եկեղեցուն պատկանողների մարմինների փրկագնումը և հափշտակությունը իսկապես մեր առջևում են: Անկասկած, ոչ ոք չգիտի ո՛չ օրը, ո՛չ ժամը, և անհրաժեշտ էլ չէ այդ իմա- նալը: Այլ պետք է մեր անձերի փրկությունը գործենք ահով և դողով (Փի- լիպ. 2:12) և զգաստ մնանք ամեն ինչում. այսինքն՝ պետք է շարունակենք ապրել և ծրագրեր կազմել այնպես, կարծես մի ամբողջ կյանք կա մեր առջևում: Նա, ով ուզում է տուն կառուցել, թող կառուցի, ով ուզում է կատա- րելագործվել իր մասնագիտության մեջ, թող անի այդ: Ով ուզում է ամուս- նանալ, թող ամուսնանա և այսպես շարունակ: Ինչ էլ լինեն մեր երկրային ծրագրերը, կատարենք դրանք, բայց ամեն ժամանակ պետք է արթուն լի- նենք, որ պատրաստ լինենք և Աստծո կամքի մեջ գտնվենք: Այն վիճակը, որում գտնվում են Աստծո զավակներից յուրաքանչյուրը և եկեղեցիները, այդպես չի մնա մինչև վերջ: Աստված դեռ մեծ բաներ է կա- տարելու մեր ժամանակներում: Նա խոստացել է մեկ անգամ էլ ցնցել եր- կինքն ու երկիրը (Եբր. 12:26?28): Աստված խոստացել է առաջին ու վերջին անձրևը (Հովել 2:23) և կտա այն հունձի ժամանակ (Հակոբ 5:7): Ինչպես սկզբում է եղել, այնպես էլ շնորհքի ժամանակի վերջում Աստծո Հոգին հե- ղեղի պես կթափվի չորության վրա (Ես. 44:3): Մենք կարող ենք ակնկալել Սուրբ Հոգու կարճ, բայց զորավոր գործողություն, որն ուղղակիորեն կտա- նի հարությանը, մեր մարմինների վերափոխմանը և հափշտակությանը: Այս ժամանակաշրջանի վերջում Հարս?Եկեղեցու մեջ զորավոր աշխուժա- ցում և արթնություն կլինի: Այս կարճ ժամանակահատվածում արտասովոր բաներ կկատարվեն, որոնք կզարմացնեն բոլորին և կհաստատեն հավատ- քի մեջ: Հետո ճնշում կգործադրվի ճշմարիտ հավատացյալների վրա, և նրանց մեջ, ովքեր պատրաստ կլինեն, կլսվի այս աղաղակը. «Եկ շուտով, Տեր Հիսուս»: Ամենավերջում Հոգին ու Հարսը կասեն. «Ե՛կ»: Կանչը, որ լսվելու է վերջում սա է. «Ամեն, ե՛կ, Տեր Հիսուս»: